Matière et Révolution
https://www.matierevolution.org/
Contribution au débat sur la philosophie dialectique du mode de formation et de transformation de la matière, de la vie, de l'homme et de la société
Ce site est complémentaire de https://www.matierevolution.fr/frSPIP - www.spip.netMatière et Révolutionhttp://www.matierevolution.org/local/cache-vignettes/L144xH69/siteon0-5aeb8-d0407.jpg?1792704153
https://www.matierevolution.org/
69144Témoignage sur Treblinka et la révolte du Ghetto de Varsovie
http://www.matierevolution.org/spip.php?article9307
http://www.matierevolution.org/spip.php?article93072025-11-11T23:35:00Ztext/htmlfrRobert Paris1943-1947FascismePologne
<p>Le camp de la mort de Treblinka, tombe en masse des juifs polonais <br class='autobr' />
https://www.youtube.com/watch?v=FGQ_X94X5BE <br class='autobr' />
https://www.youtube.com/watch?v=nMRF1b9jBAI <br class='autobr' />
https://www.youtube.com/watch?v=Y4m05bi5kHM <br class='autobr' />
https://www.youtube.com/watch?v=fPpdCdZ7bdQ <br class='autobr' />
https://www.youtube.com/watch?v=x_ovMAlPtTQ&list=PLKc_fXpnmo0LrnmJMPmkYzILRGYHSaepD <br class='autobr' />
https://www.youtube.com/watch?v=4ZDVrou94DM&list=PLKc_fXpnmo0LrnmJMPmkYzILRGYHSaepD&index=2</p>
-
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?rubrique67" rel="directory">03- L'extermination des Juifs d'Europe</a>
/
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot129" rel="tag">1943-1947</a>,
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot136" rel="tag">Fascisme</a>,
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot141" rel="tag">Pologne</a>
<div class='rss_texte'><p>Le camp de la mort de Treblinka, tombe en masse des juifs polonais</p>
<div class='spip_document_16769 spip_document spip_documents spip_document_file spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<a href='http://www.matierevolution.org/IMG/pdf/treblinka.pdf' class=" spip_doc_lien" title='PDF - 11.1 Mio' type="application/pdf"><img src='http://www.matierevolution.org/local/cache-vignettes/L64xH64/pdf-b8aed.svg?1792705684' width='64' height='64' alt='' /></a>
</figure>
</div>
<p><a href="https://www.youtube.com/watch?v=FGQ_X94X5BE" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.youtube.com/watch?v=FGQ_X94X5BE</a></p>
<p><a href="https://www.youtube.com/watch?v=nMRF1b9jBAI" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.youtube.com/watch?v=nMRF1b9jBAI</a></p>
<p><a href="https://www.youtube.com/watch?v=Y4m05bi5kHM" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.youtube.com/watch?v=Y4m05bi5kHM</a></p>
<p><a href="https://www.youtube.com/watch?v=fPpdCdZ7bdQ" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.youtube.com/watch?v=fPpdCdZ7bdQ</a></p>
<p><a href="https://www.youtube.com/watch?v=x_ovMAlPtTQ&list=PLKc_fXpnmo0LrnmJMPmkYzILRGYHSaepD" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.youtube.com/watch?v=x_ovMAlPtTQ&list=PLKc_fXpnmo0LrnmJMPmkYzILRGYHSaepD</a></p>
<p><a href="https://www.youtube.com/watch?v=4ZDVrou94DM&list=PLKc_fXpnmo0LrnmJMPmkYzILRGYHSaepD&index=2" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.youtube.com/watch?v=4ZDVrou94DM&list=PLKc_fXpnmo0LrnmJMPmkYzILRGYHSaepD&index=2</a></p>
<p><a href="https://www.youtube.com/watch?v=TWUAaLlXIKQ&list=PLKc_fXpnmo0LrnmJMPmkYzILRGYHSaepD&index=3" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.youtube.com/watch?v=TWUAaLlXIKQ&list=PLKc_fXpnmo0LrnmJMPmkYzILRGYHSaepD&index=3</a></p>
<p><a href="https://www.youtube.com/watch?v=7XBVTYaTj8Q" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.youtube.com/watch?v=7XBVTYaTj8Q</a></p>
<p>La révolte du ghetto de Varsovie (en films)</p>
<div class='spip_document_16770 spip_document spip_documents spip_document_file spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<a href='http://www.matierevolution.org/IMG/pdf/ghetto.pdf' class=" spip_doc_lien" title='PDF - 10 Mio' type="application/pdf"><img src='http://www.matierevolution.org/local/cache-vignettes/L64xH64/pdf-b8aed.svg?1792705684' width='64' height='64' alt='' /></a>
</figure>
</div>
<p><a href="https://www.youtube.com/watch?v=4UeEIW-e2xM" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.youtube.com/watch?v=4UeEIW-e2xM</a></p>
<p><a href="https://www.youtube.com/watch?v=6YLjjWNdY7c" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.youtube.com/watch?v=6YLjjWNdY7c</a></p>
<p><a href="https://www.youtube.com/watch?v=xBv8w6xBnVM" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.youtube.com/watch?v=xBv8w6xBnVM</a></p>
<p><a href="https://www.youtube.com/watch?v=wPDg9A2MF9k" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.youtube.com/watch?v=wPDg9A2MF9k</a></p>
<p><a href="https://www.youtube.com/watch?v=ptZaF0zD8LY" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.youtube.com/watch?v=ptZaF0zD8LY</a></p>
<p>Martin Gray</p>
<p><a href="https://www.youtube.com/watch?v=_byL8EWxMPw" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.youtube.com/watch?v=_byL8EWxMPw</a></p>
<p><a href="https://www.youtube.com/watch?v=8flSukN0-9k" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.youtube.com/watch?v=8flSukN0-9k</a></p></div>
Qui était Rosa Luxemburg ? Révolutionnaire polonaise, à 16 ans elle tenait ses premières réunions socialistes / Zebranie inteligencji w Warszawie (L. Kulczycki, Ze wspomnień )
http://www.matierevolution.org/spip.php?article9086
http://www.matierevolution.org/spip.php?article90862025-02-13T23:46:00Ztext/htmlfrAlexRosa LuxemburgPologne
<p>Dans cet article, nous retranscrivons du polonais et traduisons deux courts textes du socialiste Ludwik Kulczycki (1866-1941), socialiste jusqu'en 1910, mais bien à droite de Luxemburg. <br class='autobr' />
Nous citons aussi l'universitaire J-P Nettl et le révolutionnaire polonais Marchlewski, camarade de lutte de Rosa Luxemburg. <br class='autobr' />
Arrivée à 2 ans et demi en 1873 à Varsovie, Rosa Luxemburg en part en 1889, révolutionnaire de 18 ans pourchassée par la police. Elle sort clandestinement de l'Empire russe (…)</p>
-
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?rubrique179" rel="directory">28- artykuły w języku polskim - ARTICLES EN POLONAIS</a>
/
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot89" rel="tag">Rosa Luxemburg</a>,
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot141" rel="tag">Pologne</a>
<div class='rss_texte'><p>Dans cet article, nous retranscrivons du polonais et traduisons deux courts textes du socialiste Ludwik Kulczycki (1866-1941), socialiste jusqu'en 1910, mais bien à droite de Luxemburg.</p>
<p>Nous citons aussi l'universitaire J-P Nettl et le révolutionnaire polonais Marchlewski, camarade de lutte de Rosa Luxemburg.</p>
<p>Arrivée à 2 ans et demi en 1873 à Varsovie, Rosa Luxemburg en part en 1889, révolutionnaire de 18 ans pourchassée par la police. Elle sort clandestinement de l'Empire russe avec l'aide de son maître et ami l'ouvrier Martin Kasprzak.</p>
<p>Rosa Luxemburg fut « lycéenne » à Varsovie de 1884 à 1887, de sa 13ème à sa 16 ème année.</p>
<p>L'histoire politique de la décennie 1880-1889 en Pologne (dans la partie annexée par l'Empire russe) qui marque son éveil politique, en liaison avec le parti <i>Prolétariat</i>, est indispensable pour comprendre les futurs premiers écrits de Rosa Luxemburg, à partir de 1892. Tous ces écrits seront liés à la question de la construction d'un parti ouvrier marxiste en Pologne.</p>
<p>On peut même affirmer que Rosa Luxemburg suivit toute sa vie concernant la « question polonaise » la voie du parti <i>Prolétariat</i> décrite ainsi par son biographe J-P Nettl :</p>
<blockquote class="spip">
<p>Le parti Prolétariat fut fondé par Ludwik Warynski, un homme à la personnalité attachante, qui avait voyagé en Pologne russe et autrichienne et passé quelque temps en Suisse : ce pays était à l'époque le réservoir spirituel des mouvements révolutionnaires de l'Europe orientale. En 1881, l'année de la mort d'Alexandre II, Warynski quitta Genève pour rentrer à Varsovie et, en 1882, il fondait le Prolétariat, qu'on pourrait appeler le premier parti socialiste polonais.</p>
<p>A l'instar des anarchistes européens de l'époque qui se méfiaient de l'action politique, Warynski et ses amis s'attachaient surtout à l'étude de l'économie. Ils insistaient sur la primauté des problèmes économiques et recherchaient le soutien des masses. Ce petit groupe s'intéressait peu au problème de l'indépendance polonaise, mais Warynski dut tout de suite compter avec le patriotisme primitif mais puissant de ses compatriotes. Pour s'y opposer, il affirmait qu'en Pologne les classes aisées, qui ne s' intéressaient qu'aux bénéfices matériels, ne pouvaient avoir d'aspirations révolutionnaires. Il n'y avait donc aucun facteur réellement révolutionnaire en faveur de l'indépendance polonaise. Les ouvriers par contre, seul élément révolutionnaire, se préoccupaient avant tout de leur propre état de sujétion, dû autant au capitalisme polonais qu'à l'autocratie russe.</p>
</blockquote>
<p><strong>Premier texte : Les grandes dates du mouvement socialiste en Pologne</strong></p>
<p>Le premier texte est extrait d'un livre de Kulczycki publié en 1903 (sous le pseudonyme de Mazowiecki) :</p>
<div class='spip_document_17653 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner"> <img src='http://www.matierevolution.org/local/cache-vignettes/L500xH375/-2345-b2d32-2-3bbfc.jpg?1792705684' width='500' height='375' alt='' />
</figure>
</div>
<p>Kulczycki divise l'histoire du socialisme en Pologne de 1877 à 1903 en cinq périodes et nous aide à comprendre dans laquelle de ces périodes, à 16 ans, début 1888, Rosa Luxemburg fait son entrée politique à Varsovie, dans le cadre de réunions clandestines de « l'intelligensia socialiste ».</p>
<p>Ces cinq périodes sont</p>
<p>I : 1877-1882<br class='autobr' />
II :1882-1890<br class='autobr' />
III : 1890-1893<br class='autobr' />
IV : 1893-1895<br class='autobr' />
V : 1895-1903</p>
<p>Ces périodes sont décrites ainsi (pages 18-19) :</p>
<p>**********<br class='autobr' />
<i>Dzieje polskiego ruchu socjalistycznego w zaborze rosyjskim podzielić można na następujące okresy :</p>
<p>I. okres obejmuje czasy od początku ruchu do powstania starego „Proletariatu”, t. j. od roku 1877 do 1882.<br class='autobr' />
W okresie tym ruch nasz nie miał charakteru masowego i politycznego w ścisłym znaczeniu tego słowa, działalność ówczesnych socjalistow polegała na propagowaniu idei socjalizmu.</p>
<p>II. okres od roku 1882, t. j. od powstania organizacji „Proletariat” do roku 1890, t. j. do czasu kiedy obok tej ostatniej, inna grupa socjalistyczna „Związek robotników”, ostatecznie się zorganizowała i zaczęła wywierać wielki wpływ na masy robotnicze, przeciwstawiając jej swoja taktykę.</p>
<p>W okresie tym ruch socjalistyczny nabiera cech wyraźnie politycznych i znacznie się rozszerza. Rozpoczyna się masowa agitacja. Charakter ruchu jest rewolucyjny</p>
<p>III. okres od roku 1890 do powstania polskiej partii socjalistycznej w roku 1893.</p>
<p>W okresie tym ścierają się ze sobą różne kierunki ; ruch staje się masowym w szerokim znaczeniu tego słowa, wpływ jego sięga daleko ; traci on natomiast ostre swe cechy rewolucyjne</p>
<p>IV. okres od 1893 t. j. od powstania polskiej partii socjalistycznej, aż do 1900 roku, kiedy wpływ tej partii widocznie się zmniejsza i kiedy odradzają się dwie nowe organizacje : „Socjalna-demokracja Królestwa p. i Litwy”, która po dwuletnim istnieniu pod nazwa Soc. Dem. Kr. P. w latach (1893-1895) upadla ; „polska partia socjalistyczna — Proletariat”, której dala początek pewna ilość członków P. P. S. niezadowolonych z jej działalności, około których zgrupowali się później nowi ludzie.</p>
<p>W okresie tym z wyjątkiem dwu pierwszych lat, przeważa wpływ P.P.S. Ruch socjalistyczny nabiera silnie patriotycznego zabarwienia, taktyka ulega tez zmianie : bezpośrednia robota, wśród mas w kolkach i organizacjach fachowych znika, natomiast na plan pierwszy występuje rozpowszechnianie zakazanych pism i broszur.</p>
<p>V. okres od 1900 roku podobny do III. okresu ze względu na różnorodność kierunków. Dotychczas nosi on charakter przejściowy i nie jest jeszcze zakozakończowy.</i></p>
<p>**********</p>
<p>L'histoire du mouvement socialiste polonais dans la partition russe peut être divisée en plusieurs périodes :</p>
<p>I. La première période couvre le temps écoulé entre le début du mouvement et la création de l'ancien « Prolétariat », c'est-à-dire de 1877 à 1882.</p>
<p>Pendant cette période, notre mouvement n'avait pas un caractère de masse et politique au sens strict du terme ; l'activité des socialistes de l'époque consistait à propager l'idée du socialisme.</p>
<p>II. La période allant de 1882, c'est-à-dire de la création de l'organisation « Prolétariat », à 1890, c'est-à-dire jusqu'à ce que, à côté de cette dernière, un autre groupe socialiste, l'« Union des travailleurs », s'organise enfin et commence à exercer une grande influence sur les masses ouvrières, en s'opposant à elle par sa tactique.</p>
<p>Au cours de cette période, le mouvement socialiste prend des caractéristiques nettement politiques et s'étend considérablement. L'agitation de masse commence. Le caractère du mouvement est révolutionnaire.</p>
<p>III. La période allant de 1890 à la formation du Parti socialiste polonais en 1893.</p>
<p>Au cours de cette période, plusieurs directions s'affrontent ; le mouvement devient de masse au sens large du terme, son influence s'étend loin ; il perd cependant ses traits révolutionnaires aigus</p>
<p>IV. La période allant de 1893, c'est-à-dire de la fondation du parti socialiste polonais, jusqu'en 1900, où l'influence de ce parti diminue visiblement et où deux nouvelles organisations renaissent : La « Social-Démocratie du Royaume de Pologne et de Lituanie » qui, après deux ans d'existence sous le nom de Soc. Dem. Kr. P. dans les années (1893-1895) s'est effondrée ; le « Parti socialiste polonais - Prolétariat », qui a été créé par un certain nombre de membres du P. P. S. mécontents de ses activités, autour desquels de nouvelles personnes se sont regroupées par la suite.</p>
<p>Pendant cette période, à l'exception des deux premières années, l'influence du P.P.S. prédomine. Le mouvement socialiste acquiert une forte coloration patriotique et sa tactique change également : le travail direct parmi les masses dans les sociétés et organisations professionnelles disparaît, tandis que la distribution de périodiques et de pamphlets interdits prend le devant de la scène.</p>
<p>V. La 5 ème période, à partir de 1900, est similaire à la IIIème période en raison de la diversité des orientations. Jusqu'à présent, elle présente un caractère transitoire et n'est pas encore achevée.</p>
<p>**********</p>
<p>On voit qu'en 1888 alors qu'elle sort du lycée, Rosa Luxemburg va tenir ses premières réunions politiques alors que la période II prend fin. Cette période II est celle de l'épopée de l'organisation "Prolétariat" fondée par Warynski, qui fut brève mais marqua toute une génération, eut ses martyrs et mérite un article entier à son propos :</p>
<blockquote class="spip">
<p>Ludwik Waryński, né le 24 septembre 1856 à Martynivka près de Kaniów et mort le 2 mars 1889 dans la forteresse de Chlisselbourg près de Saint-Pétersbourg, est un pionnier, idéologue et martyr du socialisme polonais, fondateur du parti social révolutionnaire international Proletariat. Il est mort dans les prisons tsaristes à un peu plus de 30 ans.</p>
<p>Wikepedia</p>
</blockquote>
<p>Le biographe de Rosa Luxemburg J. P. Nettl décrit bien l'ambiance de ces années 1880, celles où Rosa Luxemburg s'éveille à la vie politique :</p>
<blockquote class="spip">
<p>En avril 1883, le parti « Prolétariat » réussit à organiser une série de grèves en Pologne, en particulier une grève générale près de Varsovie. Le gouvernement dut envoyer des troupes pour lutter contre les grévistes, et ce mouvement fut suivi pendant deux années par une nouvelle période de politique « dure » qui entraîna l'arrestation d'un grand nombre de gens. Plussieurs meurtres de membres de la police servirent de prétexte à l'arrestation de membres importants du « Prolétariat » qui furent emprisonnés après jugement ou sur ordre administratif.</p>
<p>Quatre des dirigeants, <strong>Bardowski, Kunicki, Ossowski et Petrusinski</strong> furent pendus le 28 janvier 1886 dans la citadelle de Varsovie. Cette prison-forteresse était le symbole de la domination russe. La même année, Warynski fut condamné à 16 ans de travaux forcés dans la fameuse forteresse Schlüsselburg de Saint-Pétersbourg. Il y mourut trois ans plus tard, en 1889. Parmi ceux qui furent condamnés à de longues peines se trouvait Feliks Kon, l'un des seuls dirigeants du « Prolétariat » qui survécut à une peine de plusieurs années. Il devait jouer un rôle important dans le Parti socialiste polonais et, par la suite, dans la création du Parti communiste polonais après la Première Guerre mondiale.</p>
<p>Le socialisme polonais avait maintenant ses premiers martyrs (...) Les arrestations, les procès et les verdicts particulièrement rigoureux qui les conclurent réussirent à démembrer le parti « Prolétariat ». Seuls quelques-uns réchappèrent, et parmi eux se trouvaient Szymon Dickstein et Stanislaw Mendelson qui devinrent tous deux des personnalités importantes du socialisme.</p>
<p>Malgré son désir, « Prolétariat » n'avait jamais réussi à être un mouvement de masse. Trois petits groupes se partagèrent ses restes : celui qu'on appelle « Second Prolétariat », l' « Union des ouvriers polonais » et enfin l' « Association des ouvriers », ce dernier groupe étant déjà le résultat d'une scission du « Second Prolétariat » (...) Le vide révolutionnaire, le silence politique de la Russie s'étendait mantenant sur la Pologne. <br class='autobr' />
(...) <br class='autobr' /> En 1886, Rosa Luxemburg, lycéenne à Varsovie, n'avait pas encore quinze ans, mais elle était déjà en rapport avec les groupes étudiants de l'opposition ; il est probable que la condamnation de Warynski excita sa colère et sa fièvre.</p>
<p>(...) En 1884, à treize ans, elle entra dans le deuxième lycée secondaire de Varsovie. (...) Elle avait quinze ans lorsque les quatre sentences de mort par pendaison— les premières depuis 1864 — furent exécutées. (...) A la fin de ses études (...), elle était probablement inscrite au parti révolutionnaire « Prolétariat », dans l'une des dernières cellules ayant échappé à la police, celle-là même qui devait former le noyau du « Second Prolétariat »</p>
</blockquote>
<p>Le camarade de Rosa Luxemburg Marchlewski résume ainsi ces années 1880 passées à Varsovie :</p>
<blockquote class="spip">
<p>Rosa Luxemburg naquit en 1870 [erreur : 5 mars 1871] dans la petite ville polonaise de Zamość, d'une famille juive naguère assez riche mais appauvrie. Vers 1880 [1873 pour Nettl] , sa famille vint s'installer à Varsovie et Rosa entra au gymnase [lycéee]. Elle avait conservé de sa vie de famille les meilleurs souvenirs. Sa mère était instruite. Elle aimait à lire avec ses enfants les œuvres de poètes polonais et allemands et l'impressionnable Rosa, passionnée de poésie, se mit sous l'influence de ses lectures, à écrire elle-même des vers. Elle aima surtout Mickiewicz : par la suite, au cours de son activité littéraire, rares seront ses articles où l'on ne trouvera pas une citation de Mickiewicz. La famille était souvent dans la gêne et il lui arrivait même d'engager sa literie chez l'usurier pour en obtenir quelques roubles ; mais cette misère ne provoquait pas, comme, d'habitude, le découragement et l'aigreur. Je me souviens que Rosa Luxemburg racontait comment elle alluma un jour la lampe avec un bout de papier qui n'était autre chose que le dernier argent que son père venait de se procurer avec peine ; le vieillard ne la punit pas mais, la première émotion passée, la consola en plaisantant sur la cherté de ses allumettes. Cette atmosphère de bonne humeur concourut certainement au développement intellectuel de la future militante.</p>
<p>Ces capacités étaient grandes et se firent remarquer dès l'école. Rosa acheva brillamment ses études de gymnase et si elle ne reçut pas la médaille d'or c'est que la directrice suspectait déjà ses « dispositions politiques ».</p>
<p>Soupçons fondés : notre élève du gymnase appartenant à un groupe socialiste où on lisait des brochures éditées par le parti du « Prolétariat » (1) et où l'on rêvait de propagande et d'action parmi les ouvriers. Les gendarmes veillaient et bientôt, en 1888, « la conspiratrice » de 18 ans dut fuir à l'étranger. Sa fuite fut organisée par un des plus habiles conspirateurs du Parti de ce temps-là, le camarade Kasprzak, pendu depuis.</p>
<p>(1) Le nom du parti fut d'abord Parti Social-Révolutionnaire International « Prolétariat » (Międzynarodowa Socjalno-Rewolucyjna Partia "Proletariat") entre 1882 et 1886, puis deux autres formations conservèrent l'appelation « Prolétariat » jusqu'en 1909.</p>
<p><a href="https://www.marxists.org/francais/marchlewski/works/1921/01/luxemburgjogiches.htm#sdfootnote2sym" class="spip_out" rel="external">Marchlewski, souvenirs</a></p>
</blockquote>
<p><strong>Deuxième texte : Kulczycki et Luxemburg, futurs adversaires, participent à des réunions communes</strong></p>
<p>Dans ce texte Ludwik Kulczycki décrit une des réunion que lui-même, de cinq ans plus âgé que Rosa Luxemburg, organisait en 1888 :</p>
<p>*****</p>
<p><i> W połowie lutego urządziliśmy pierwsze próbne zebranie inteligencji, przybyło okolu 20 osób, prócz naszych działaczy, razem do 30 osób płci obojga.</p>
<p> Było kilku studentów, kilku ludzi, którzy ukończyli średnie zakłady naukowe i mieli jakieś zajecie, kilka kobiet kończących gimnazjum i takich, co je ukończyły.</p>
<p> Zebranie to rozpocząłem odpowiednim przemówieniem : o ważności chwili, konieczności uświadomienia sobie interesującego stanu rzeczy u nas i w całym państwie oraz przystąpienia do szerszej działalności społeczno-politycznej ; wskazałem następnie nieodzowność oparcia się o masy robotnicze i na plan pierwszy wysunąłem zdobycie wolności politycznej.</p>
<p>Przemawiali i inni nasi ludzie, zaproszeni zaś goście, zachęceni do mówienia, przeważnie stawiali pewne pytania, na które odpowiadaliśmy.</p>
<p>W ten sposób spędziliśmy kilka godzin na rozmowie. Po tym pierwszym nastąpili podobne inne zebrania już w mniejszym komplecie, ponieważ zapraszaliśmy tylko tych, co wydali się nam bardziej odpowiedni do pracy.</p>
<p>Takich okazało się więcej wśród kobiet niż mężczyzn.</p>
<p>Spośród kobiet dwie się szczególnie wyróżniały : Natalia Rakowska i Róża Luksemburg.</p>
<p>Natalia Rakowska, osoba z dużym wdziękiem, inteligentna i poważna, zamiłowana w historii, bardzo ładnie deklamowała na naszych zebraniach towarzyskich, które urządzaliśmy od czasu do czasu ; posiadała sporo znajomych, wśród których jednała nam sympatikow i pomagała zbierając pieniądze.</p>
<p>Róża Luksemburg także inteligentna, wówczas ujawniała szczególnego upodobania do ekonomii politycznej, raczej nowelistyki i powieściopisarstwa, sądząc z jednego jej opowiadania.</p>
<p>Ta żyłka literacka odzywała się w jej późniejszych pracach ekonomicznych i publicystycznych.</p>
<p>Brzydka w przeciwieństwie do ładnej Natalii Rakowskiej, zdobiły ja jedynie mądre oczy. Ksawera Rakowska, siostra Natalii, mila panienka, ogólnie lubiana, inteligentna, zapowiadała się bardzo dobrze, ale ze młodsza, mniej była czynna od tamtych (...)</p>
<p>Mieliśmy stosunki z kilkoma studentami i młodymi ludźmi, którzy, będąc socjalistami, różnili się z nami w pewnych punktach programowo-taktycznych</p>
<p>Byli przeciwni terrorowi, prócz tego wysuwali na plan pierwszy walkę czysto ekonomiczna na gruncie codziennych interesów robotniczych, odkładając na później postulaty polityczne. Z tego grona częściowo otworzył się później Związek Robotników Polskich, ale to już po moim i innych towarzyszy areszcie.</i></p>
<p><strong>L. Kulczycki, Ze uspomnień ...</strong></p>
<p>**********</p>
<p> À la mi-février, nous avons organisé le premier essai de rassemblement de l'intelligentsia. Environ 20 personnes sont venues, en plus de nos activistes, pour un total de 30 personnes des deux sexes.</p>
<p> Il y avait quelques étudiants, quelques personnes diplômées de l'enseignement secondaire et exerçant une activité professionnelle, quelques femmes diplômées de l'enseignement secondaire et d'autres qui l'avaient terminé.</p>
<p> J'ai ouvert la réunion par un discours approprié : sur l'importance du moment, la nécessité de prendre conscience de la situation remarquable chez nous et dans le pays tout entier, et de se joindre à une activité socio-politique plus large ; j'ai ensuite souligné la nécessité absolue de s'appuyer sur les masses ouvrières et j'ai mis au premier plan la conquête de la liberté politique.</p>
<p>D'autres parmi nous ont pris la parole, et les invités, encouragés à s'exprimer, ont le plus souvent posé des questions auxquelles nous avons répondu.</p>
<p>Nous avons ainsi passé plusieurs heures à discuter. Cette première réunion a été suivie d'autres réunions similaires, mais par plus petits groupes, car nous n'avons invité que les personnes qui nous semblaient les plus aptes à travailler.</p>
<p>Il s'est avéré qu'il y avait plus de femmes que d'hommes. Parmi les femmes, deux se sont particulièrement distinguées : Natalia Rakowska et Róża Luksemburg.</p>
<p>Natalia Rakowska, une personne très charmante, intelligente et sérieuse, passionnée d'histoire, déclamait très joliment lors de nos réunions sociales, que nous organisions de temps à autre ; elle avait pas mal de connaissances parmi lesquelles elle ralliait nos partisans et nous aidait à collecter de l'argent.</p>
<p>Rosa Luxemburg, elle aussi intelligente, ne montrait à l'époque aucune prédilection particulière pour l'économie politique, mais plutôt pour les romans et l'écriture romanesque, à en juger par l'une de ses interventions.<br class='autobr' />
Cette veine littéraire a trouvé un écho dans ses travaux économiques et de publiciste ultérieurs.</p>
<p>Laide comparée à la jolie Natalia Rakowska, elle n'était ornée que d'yeux intelligents. Ksawera Rakowska, la sœur de Natalia, une fille aimable, généralement appréciée, intelligente, semblait très prometteuse, mais parce qu'elle était plus jeune, elle était moins active que ces deux-là (...).</p>
<p>Nous avions des relations avec plusieurs étudiants et jeunes gens qui, étant socialistes, différaient de nous sur certains points programmatiques et tactiques.</p>
<p>Ils étaient opposés à la terreur et mettaient au premier plan la lutte purement économique sur la base des intérêts quotidiens des travailleurs, remettant à plus tard les revendications politiques. L'Union des travailleurs polonais a ensuite émergé en partie de ce groupe, mais ce fut après mon arrestation et celle d'autres camarades.</p>
<p><strong>L. Kulczycki, Mémoires ...</strong></p></div>
R. Luxemburg (1893) Sprawa Robotnicza N° 1 - artykuł 9/10 : Nekrolog
http://www.matierevolution.org/spip.php?article9023
http://www.matierevolution.org/spip.php?article90232024-11-14T05:24:54Ztext/htmlfrAlexRosa LuxemburgPologne
<p>Nekrolog <br class='autobr' />
Ofiara tyranii żandarmskiej. W Petersburgu, w więzieniu centralne zmarł niedawno <br class='autobr' />
NAPOLEON ZELCER <br class='autobr' />
jeden z najdzielniejszych i najczynniejszych członków byłego warszawskiego komitetu robotniczego partii soc. rew. « Proletariat ». Aresztowany na ulicy w Warszawie w grudniu 1888 r. M. Z. trzymał się bardo podczas więzienia śledczego w cytadeli warszawskiej, nie dając się nakłonić żadnym namowom, ani przestraszyć żadnymi pogróżkami żandarmów, którzy chcieli wydobyć zeń zeznania, (…)</p>
-
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?rubrique179" rel="directory">28- artykuły w języku polskim - ARTICLES EN POLONAIS</a>
/
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot89" rel="tag">Rosa Luxemburg</a>,
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot141" rel="tag">Pologne</a>
<div class='rss_texte'><p>Nekrolog</p>
<p>Ofiara tyranii żandarmskiej. W Petersburgu, w więzieniu centralne zmarł niedawno</p>
<p>NAPOLEON ZELCER</p>
<p>jeden z najdzielniejszych i najczynniejszych członków byłego warszawskiego komitetu robotniczego partii soc. rew. « Proletariat ». Aresztowany na ulicy w Warszawie w grudniu 1888 r. M. Z. trzymał się bardo podczas więzienia śledczego w cytadeli warszawskiej, nie dając się nakłonić żadnym namowom, ani przestraszyć żadnymi pogróżkami żandarmów, którzy chcieli wydobyć zeń zeznania, kompromitujące innych towarzyszy. Za jakieś drobne przekroczenie przeciw przepisom więziennym, głównie zaś dla lego, że był nielubiany przez żandarmów za to, że jako robotnik śmiał cenić swą godność ludzka, Zelcer został zamknięty w ciemnicy o chlebie i o wodzie przez parę dni i razem z drugim więźniem, robotnikiem Zalewskim silnie obity przez żandarmów, dzięki rozporządzeniu oficera Wonsiackiego, zarządzającego 10 pawilonem cytadeli warszawskiej. Oburzeni towarzysze zaskarżyli Wonsiackiego przed prokuratorem za lak niecny czyn, wzbroniony przez prawo ; wskutek tego odbył się sąd nad Wonstackim, który to sąd był istną komedią. Wonsiackiego sądził przyjaciel jego, kapitan żandarrmski Szlikiewicz ; ten ostatni postąpił według przysłowia : kruk krukowi oka nie wykole.</p>
<p>Zelcer razem z bratem swoim Antonim skazani zostali na najwyższą karę administracyjną, na 5 lat więzieniu, za to, że mieli nieszczęście urodzić się żydami, Władze zaś karzą surowiej socjalistów żydów, niż socjalistów innego pochodzenia,</p>
<p>Napoleon umarł na suchoty mózgowe, przeżywszy zaledwie lat 25. Nieboszczyk do ostatniej chwili życia wierzył, że powróci wkrótce do walczących szeregów. Na chwilę nie tracił zapału ani wiary w przyszłość ruchu robotniczego.</p>
<p>***</p>
<p>Bolesną wiadomość niesiemy na wstępie Towarzyszom naszym w kraju. W Zurychu w dniu 13 czerwca r. b. odebrał sobie życie wystrzałem z rewolweru Towarzysz</p>
<p>MIECZYSŁAW HARTMAN</p>
<p>Nam socjalistom z pod zaboru Rosyjskiego tylko śmierć pozwala wyjawić szerszemu światu zasługi najlepszych naszych towarzyszy. Za życia kryć się muszą w cieniu.</p>
<p>Bardzo niewielu, prócz najbliższych przyjaciół, znających zmarłego, domyślało się, jak głęboko oddanym i czynnym był socjaldemokrata. Tylko towarzyszom krajowym znane są wielkie usługi, które oddawał sprawie, tylko oni wiedza, jak dzielnego szermierza straciła w naszym drogim przyjacielu sprawa ruchu socjalistycznego w kraju.</p>
<p>Straciła nie tylko jednego z najczynniejszych, najlepiej ja rozumiejących szermierzy, ale i takiego, który całkowicie i wyłącznie żył dla niej, który zawsze i wszędzie tylko jej dobro miał na oku, nie znając co to wielkie i drobne ambicyjki, chęć chwały lub stanowiska.</p>
<p>Straciła ona szermierza co sztandar jej wzniosły nieposzlakowanym i trzymał rękami, a zacna i czysta dusza, jak kryształ, godnym był jej przedstawicielem.</p>
<p>Smutek i gorycz głęboka ogarnąć musi każdego na myśl, ze takie szlachetne życie bez skazy najlżejszej skoszonym zostało z powodu indywiduum, którego udziałem jest wzgarda ogólna, tak samo, jak przed kilku miesiącami inny szlachetny i czysty socjalista zakończył życie z powodu niecnego zdrajcy.</p>
<p>Nasze drogi towarzysz Hartman zmarł w kwiecie wieku, bo mając zaledwie la 24, właśnie gdy miał ukończywszy studia powrócić do kraju, by oddać wszystkie swoje siły na usługi naszej naszej sprawy.</p>
<p>Cześć Jego pamięci !</p></div>
R. Luxemburg (1893) Sprawa Robotnicza N° 1 - artykuł 6/10 : Przegląd krajowy
http://www.matierevolution.org/spip.php?article9020
http://www.matierevolution.org/spip.php?article90202024-11-09T08:32:17Ztext/htmlfrAlexRosa LuxemburgPologne
<p>Dopóki w Warszawie nie było obawy, że cholera nas zaskoczy, niezbyt troszczyła się władza, czy przepisy sanitarne stosowane są po fabrykach, czy nie. Było sobie wprawdzie na papierze takie prawo, podług którego, w każdej fabryce musiała być bezpłatna usługa lekarska, a przy większych fabrykach miało być ambulatorium dla chorych lub szpital. Było przedtem i jest w Królestwie Polskim 8 inspektorów fabrycznych, którzy winni pilnować, aby fabrykanci stosowali się do odpowiednich przepisów (…)</p>
-
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?rubrique179" rel="directory">28- artykuły w języku polskim - ARTICLES EN POLONAIS</a>
/
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot89" rel="tag">Rosa Luxemburg</a>,
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot141" rel="tag">Pologne</a>
<div class='rss_texte'><p>Dopóki w Warszawie nie było obawy, że cholera nas zaskoczy, niezbyt troszczyła się władza, czy przepisy sanitarne stosowane są po fabrykach, czy nie. Było sobie wprawdzie na papierze takie prawo, podług którego, w każdej fabryce musiała być bezpłatna usługa lekarska, a przy większych fabrykach miało być ambulatorium dla chorych lub szpital. Było przedtem i jest w Królestwie Polskim 8 inspektorów fabrycznych, którzy winni pilnować, aby fabrykanci stosowali się do odpowiednich przepisów sanitarnych i w razie przeciwnym mieli być pociągani do odpowiedzialności sądowej. Takie były i są przepisy na papierze, a że w Rossji jak we wszystkich kapitalistycznych krajach wszelkie przepisy, które mają pomagać biednym, nie wiele znaczą w praktyce, więc też : i w Warszawie nie bardzo : się o to troszczono, czy robotnicy chorują przy pomocy lekarskiej czy bez niej. Na szczęście zaskoczyła p. Klejgelsa obawa cholery. Oczywiście, że « brudni » robotnicy, żyjący w nędzy, mogli być bardzo niebezpieczni dla bogatych obywateli miasta, ponieważ, jak wiadomo, cholera najbardziej lubi czepiać się tych, co nie mają na dobre życie i czystą odzież. Wówczas « dbały o dobro robotników » pan Oberpoliemajster nakazał ścisłą rewizję po fabrykach. I dziś, pomimo 8 inspektorów fabrycznych, nie ma prawie dnia, żeby nie pociągano jakiegoś p. fabrykanta do odpowiedzialności sądowej za niestosowanie się : do przepisów sanitarnych.</p>
<p>Podczas gdy władza policyjna prześladuje energicznie epidemię choleryczną, władzą żandarmska niemniej energicznie stara się wytępić epidemię socjalizmu. W ostatniej chwili otrzymujemy wiadomości o licznych aresztach w Warszawie.</p>
<p>***********</p>
<p>Fabrykanci łódzcy rozumieją dobrze swoje interesy. Wiedzą oni, kiedy mają wojować z fabrykantami moskiewskimi i kiedy iść z nimi ręka w rękę. Gdy chodzi o zysk, wydarty robotnikom z ich pracy, wtedy fabrykanci polscy i moskiewscy drą się, jak koty o mysz. Lecz gdy trzeba usunąć jakie prawo, które mogło by,być korzystne dla robotników i niekorzystne dla fabrykantów, wówczas Moskwa i Łódź od razu podają sobie dłonie.</p>
<p>Moskiewski Oddział rosyjskiego « Towarzystwa przemysłu i handlu » postanowił starać się o zmianę § 52 prawa fabrycznego i poczynił odpowiednią propozycję. Łódzki odział tegoż Towarzystwa zwąchał od razu o co chodzi i postanowił również starać się o zmianę tego paragrafu. Dla czego ten nie podoba się tak pp. fabrykantom moskiewskim i łódzkim ? Rzecz prosta : prawo to porucza urzędom gubernialnym do spraw fabrycznych wydawanie przepisów na korzyść robotników ; Piotrkowski urząd gubernialny do spraw fabrycznych wprawdzie nie zrobi krzywdy przemysłowcom łódzkim , bo przesiaduje w nim wszak p. Herhbst, właściciel fabryk Scheiblerowskich. Ale — a nuż ? A nuż większość zechce wydać jakiś przepis obowiązkowy na korzyść robotników lecz przeszkadzający pp. fabrykantom ? Fabrykanci łódzcy zawsze z niedowierzaniem odnoszą się do władzy rosyjskiej i nie rozumieją, dla czego władza ta wymyśla im pomimo ich uległości.</p>
<p>Ciekawa jest przytem zmiana, jaką pragną wyprowadzić na miejsce dotychczasowego prawa. Mianowicie, proponują, żeby urzędy gubernialne, zamiast wydawania przepisów obowiązując, miały tylko prawo wypracowywać projekty takich przepisów i oddawać je do opinii Komitetów przemysłowych, poczem dopiero ma go rozpatrywać specjalna komisja w ministerium skarbu i t.d. Rozumiecie państwo co to znaczy . Chodzi o to , żeby żaden przepis, tyczący się robotników, nie stał się obowiązującym bez woli frabrykantów, każdy projekt musi bowiem zostać naprzód rozstrzygnięty przez opinie Komitetów przemysłowych</p>
<p>**********</p>
<p>Prócz tego chwalebnego postanowienia fabrykanci łódzcy wypracowali projekt urządzenia kas pomocy dla robotników fabrycznych. Pisma burżuazyjne nie mają już słów na wychwalanie' hojności pp. fabrykantów, którzy tak dbają o dobro swych robotników, Projekt został wykończony przez p. Wścieklicę, znanego przeciwnika socjalizmu. I cóż ten projekt przyniesie robotnikom, jeżeli rząd go zatwierdzi ?</p>
<p>Przedewszystkiem, według twierdzenia p. Wścieklicy, fabrykanci łódzcy nie mogą dawać pieniędzy na te kasy, bo już muszą dawać je na pomoc lekarską. To znaczy, że robotnicy sami mają utrzymywać kasy pomocy. Hojność zaś fabrykantów ma się ograniczyć do tego, że będą podczas wypłaty wytrącali robotnikom pewien procent na te kasy.</p>
<p>Robotnicy łódzcy, czy słyszycie ? Panowie fabrykanci zakładać chcą na wasz koszt kasy pomocy i nawet im na myśl nie przychodzi zapytać się was o radę ! Wam wolno tylko dawać pieniądze na nie, lecz zarząd nie może być w waszych rękach ! Wara wam do tego ! Wtrącać się wam nie wolno do instytucji, które mają być założone z waszych ciężko zapracowanych groszy !</p>
<p>**********</p>
<p>Robotnikowi łódzkiemu nie tylko nie wolno rządzić własną kieszenią. Niewolno mu czytać ! Jedna rzecz, której mu rząd i fabrykanci nie wzbraniają, to ciężka praca w fabryce, a potem upicie się w szynku. Oświata stworzona została widocznie tylko dla bogatych. Komu się to wyda przesadnym, niech prześledzi losy projektu założenia taniej lub bezpłatnej czytelni dla robotników. Od kilku lat kołacze się ta myśl w Łodzi. Wreszcie sekretarz chrześcijańskiego Towarzystwa Dobroczynności obiecał przed 2 laty (!) zaproponować zarządowi założenie czytelni na wzór tych, jakie istnieją w Warszawie lub w Radomiu. Lecz Zarząd uważał za stosowne kwestji tej dotychczas nie rozstrzygać ; projekt pod obrady ogólnego zebrania ani razu jeszcze nie został przedstawiony. bo czyż to obchodzi fabrykantów, że robotnicy nie mają czytelni i muszą chodzić do szynku dla rozrywki ? A nuż robotnik jak zacznie czytać, to się oświeci, a jak się oświeci, to pozna swą krzywdę ! Nie, lepiej już dla fabrykantów, żeby robotnicy nadal się upijali. Zresztą, prezesem chrześcijańskiego Towarzystwa Dobroczynności jest jeden z największych" fabrykantów łódzkich, który podobno wie z góry, że rząd nie pozwoli na założenie w Łodzi czytelni lub biblioteki dla robotników.</p>
<p>**********</p>
<p>W Dąbrowie kapitaliści starali się również pokazać światu, jak troszczą się o « dobro » robotników. Wybudowali szpital dla chorych, przyjęli gościnnie gazeciarskich reporterów i ci ostatni poczęli podziwiać w prasie dbałość i troskliwość fabrykantów o robotników. Tymczasem właściciele kopalń, którzy w osadzie « Niemce » założyli ten szpital, zrobili tylko « geszeft » na robotnikach. Górnicy bowiem posiadali tam « kasę wzajemnej pomocy », na rzecz której potrącano im z pensji 20—75 kop. miesięcznie, Ponieważ tylko część tych pieniędzy szła na pomoc lekarską, emeryturę, koszta pogrzebu i t. d., więc resztę pieniędzy obracali właściciele kopalń na własną korzyść, płacąc do kasy pomocy niewielki procent. W ten sposób po kilkunastu latach zebrało się w kasie kilkadziesiąt tysięcy rubli, będących własnością robotników. Z tych robotniczych pieniędzy wybudowano szpital !</p>
<p>Na szczęście robotnik polski nie daje się tak łatwo bałamucić, jak to sądzi burżuazja. Doniedawna prawa fabryczne nie były zastosowane do górnictwa. Biedni górnicy, którzy o zmroku rannym zmuszeni są spuszczać się do ciemnego podziemia i o zmroku wieczornym wydobywać się na wierzch. Ci najbardziej wyzyskiwani na zdrowiu i sile robotnicy nic posiadali nawet tych marnych praw fabrycznych, które przysługują innym robotnikom. Lecz nadszedł czas, kiedy w ponurych podziemiach zaczęły krążyć z ust do ust głucho szepty. Rezultatem tych szeptów, niepodsłuchanych przez szpiegów były strajki w Dąbrowie, Niwce i okolicznych kopalniach. Rząd i kapitaliści ujrzeli nagle przed sobą nowego wroga, wydobywającego się z czarnego zagłębia i to przy samej granicy państwa. To niebezpiecznie, trzeba dać jakieś ustępstwo robotnikom. Tak myślał rząd i jak się rzuca psu kość ogryzioną, tak rzucił górnikom naszym pod nogi marne prawa fabryczne. Właściciele kopalń ze smutkiem dowiedzieli się, że będą musieli zastosować takie same prawa fabryczne dla swych robotników, jak inni przedsiębiorcy, że będą musieli zapewnić górnikom pomoc lekarską, szpitale i t. p. Postanowili więc odegrać komedię : kiedy ruch robotniczy zmusza nas do ustępstw, myśleli sobie, udajmy lepiej, że to co dajemy robotnikom, dajemy z dobrej woli, z łaski, I znalazłszy w prasie burżuazyjnej gorliwych lokajów, urządzili uroczystość, myśląc, że zdołają otumanić robotników.</p>
<p>Jest to stała taktyka burżuazji i rządu, że jak ich klasa robotnicza zmusza do ustępstw, wówczas udają, że te ustępstwa robią z dobrej woli i litości nad biednym robotnikiem.</p>
<p>**********</p>
<p>Alei te przepisy, które się uda robotnikom wymusić ma swą korzyść, najczęściej nie są wypełniane ! Na przykład dnia 13-go października 1891 roku, czyli przed dwoma prawie łaty ustanowione zostały (na papierze-----w kancelariach urzędowych) przepisy, regulujące wypłacanie robotnikom zarobków i usuwające praktykowane wówczas nadużycia. Jednakże nadużycia przy wypłatach zarobków w Warszawie, jak się okazuje, są tak częsta praktykowane, że aż p. Oberpolicmajster ujrzał się zmuszonym polecić komisarzom cyrkułowym pilnować, ażeby : 1) zarobki były wypłacane w umówionym czasie i bez najmniejszej zwłoki ; 2) aby przedsiębiorcy obliczali robotników osobiście nie powierzając tego podmajstrzym lub majstrom, przyczem żadne potrącenia na rzecz tych ostatnich zachodzić nie mogą ; 3) rachunki z robotnikami nie mogą odbywać się pod żadnym pozorem w handlu trunkami i 4) wypłata ma być obowiązkowo dokonywana gotówką.</p>
<p>Jeżeli p. Oberpolicmajster zabrania dziś nadużyć, sam przez to przyznaje, że nadużycia są praktykowane. A przecież istnieje już od dwóch lat odpowiednie prawo. Gdy robotnik, pragnąc większego zarobku, zechce zaprzestać pracy, która przynosi mu za mało dochodu, rząd karze go surowo : robotnikom nie wolno rzucać pracy, która im nie przynosi tyle, ile człowiekowi na życie potrzeba.</p>
<p>Lecz gdy fabrykant dokona czegoś, co jest wzbronione prawem, jeżeli wyzyska robotnika podczas wypłaty, rząd nic śpieszy się go ukarać. Co najwyżej p. Klejgels posyła komisarzy cyrkułowych do fabrykantów przypomniecim, że to co oni robią jest wzbronione !</p>
<p>Tak postępuje rząd, który twierdzi, że nie jest rządem klasowym, że nie stoi wyłącznie po stronie bogatych, lecz opiekuje się wszystkimi klasami jednakowo,</p>
<p>**********</p>
<p>A teraz zapytajmy się, po co ci komisarze cyrkułowi ? (Czy rząd nie naznaczył inspektorów fabrycznych, których obowiązkiem jest pilnować wykonania przepisów praw fabrycznych ? Dla udobruchania robotników naznaczono zamiast 2 — już 8 inspektorów fabrycznych. Zdawało się, że ośmiu inspektorów będzie prędzej wstanie dopilnować, by fabrykanci wykonywali prawa fabryczne. Okazuje się, że tak nie jest.</p>
<p>Dla czego ?</p>
<p>Bo ci 8 inspektorów fabrycznych, których naznaczył rząd, nie pochodzą z klasy robotniczej. Nie znają jej życia. Są to urzędnicy, których nie obchodzi dola ludu pracującego. Gdyby robotnicy mogli sami wybierać inspektorów, wybraliby niezawodnie takich z pośród Siebie, którzy wiedzieliby czego robotnikowi potrzeba, oraz gdzie i kto obchodzi przepisy prawa fabrycznego. Dopóki zaś to nie nastąpi, fabrykanci będą robili nadużycia i omijali prawa fabryczne na szkodę robotników,</p></div>
R. Luxemburg (1893) Sprawa Robotnicza N° 1 - artykuł 4/10 : Ruch robotniczy za granicą
http://www.matierevolution.org/spip.php?article9022
http://www.matierevolution.org/spip.php?article90222024-11-05T08:45:34Ztext/htmlfrAlexRosa LuxemburgPologne
<p>Ruch robotniczy za granicą <br class='autobr' />
Życie polityczne proletariatu biegi tak szybkim potokiem, że najważniejsze wypadki w mgnieniu oka prawie przechodzą i ustępuje miejsca innym. <br class='autobr' />
Dopiero przed trzema miesiącami cały świat robotniczy patrzył z najwyższym zajęciem, jak w Belgii proletariat walczył z kapitalistami o powszechne prawo głosowania ; o prawo udziału w rządzie, które dotychczas tylko bogaczom przysługiwało. Robotnicy wszystkich krajów dopomagali jak mogli, groszem i zachętą, swym (…)</p>
-
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?rubrique179" rel="directory">28- artykuły w języku polskim - ARTICLES EN POLONAIS</a>
/
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot89" rel="tag">Rosa Luxemburg</a>,
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot141" rel="tag">Pologne</a>
<div class='rss_texte'><p>Ruch robotniczy za granicą</p>
<p>Życie polityczne proletariatu biegi tak szybkim potokiem, że najważniejsze wypadki w mgnieniu oka prawie przechodzą i ustępuje miejsca innym.</p>
<p>Dopiero przed trzema miesiącami cały świat robotniczy patrzył z najwyższym zajęciem, jak w Belgii proletariat walczył z kapitalistami o powszechne prawo głosowania ; o prawo udziału w rządzie, które dotychczas tylko bogaczom przysługiwało. Robotnicy wszystkich krajów dopomagali jak mogli, groszem i zachętą, swym belgijskim braciom i zwycięstwo ich przyjęli jak swoje. O tej znakomitej walce belgijskich robotników szczególnie ważnej i ciekawej dla nas, którzy nie mamy żadnych praw politycznych i również o nie walczyć musimy, opowiemy jeszcze innym razem obszerniej.</p>
<p>Dalej, przed dwoma miesiącami dopiero cały świat robotniczy obchodził swe największe święto klasowe — dzień 1go Maja. Jeszcze przed dwoma laty, przed rokiem, wszyscy socjaliści jak i wrogowie robotników, z biciem serca oczekiwali manifestacji majowej, zadając sobie niespokojnie pytania : “ czy i w tym roku się uda ?“ czy dużo świętujących będzie ? czy dzień zejdzie spokojnie ?“ Dziś nikt już tyle uwagi zwraca na to święto w Europie. Po pierwsze dlatego, ze nie ma się już czego obawiać, aby się ono nie udało. Hasła ośmiu godzin pracy i solidarności międzynarodowej doszły już do najdalszych zakatów świata robotniczego i święto majowe weszło już zupełnie w życie proletariatu. Najlepszym dowodem jest obchód tegoroczny. W samej Francji było milion świętujących. W Niemczech odbyło się 1000 zebrań, w jednym tylko Berlinie przyjęło w nich udział 50 000 robotników. Anglia dnia tego odniosła ogromne zwycięstwo — górnicy zdobyli prawo ośmiu godzin pracy ! (Obchód majowy uradzano tam w pierwsza Niedziele). Austria szczególne świetnie obchodziła 1-szy maja. W samym Wiedniu świętowało do 150 000 — mężczyźni i kobiety, Niemcy, Czesi i Polacy w braterskiej zgodzie. Galicja zaćmiła w tym roku wszystkie swe poprzednie obchody, tak sami i Śląsk nawet w drobnych mieścinach. We Włoszech 1 go maja Rzym i Mediolan nie miały ani jednej gazety —drukarze wszyscy przyłączyli się do świetnego obchodu. W mniejszych krajach — Belgii, Holandii, Szwajcarii, Szwecji, Hiszpanii — wszędzie ten sam widok : tysiączne zebrania, mowy, petycje do rządu, pochody z muzyka, zabawy — nawet w zakątkach prowincji. Czy to przez bezrobocie, czy przez zabawy wieczorne, czy przez obchód niedzielny — miliony robotnicze wyraziły swą zupełną solidarność z hasłami majowemy. W ogóle dzień opłynął spokojnie. Drobne tylko zajścia wywołała, jak zwykle sama policja w Paryżu i Wiedniu (z robotnicami). Tak wiec i charakter święta Majowego - stanowczo spokojny i uroczysty — wyjaśnił się już i ustalił.</p>
<p>Druga przyczyna tego, że święto majowe nie tak bardzo zajmuje sobą umyśli, ze dziś — dwa miesiące po 1 go maja świat robotniczy jak gdyby zupełnie już o nim zapomniał jest położenie robotniczych partii w Europie zupełnie inny niż u nas. Jak to wypowiedział dnia tego sędziwy mistrz socjalnej demokracji, Engels, robotnicy głównych krajów Europy — Anglii, Niemiec, Francji, są już tak dobrze zorganizowani, ze mogą i muszą prowadzić już ciągle poważną walkę praktyczna o bezpośrednie korzyści. Dlatego nie potrzebują oni się już zadawalniać głownie manifestacjami, obchodami i na nie główną uwagę zwracać. U nas ma się rozumieć święto Majowe jest najwalniejszym dniem w roku dla robotników, choćby dla tego, ze to najgłówniejszy nam sposób walki z rządem o prawa polityczne, które inne kraje maja już od dawna. Taką praktyczną robotą zagranicznego proletariatu był na przykład kongres międzynarodowy górników, który się odbył w Bruceli 22 maja i zgromadził przedstawicieli od 1 100 000 zorganizowanych górników Anglii, Francji, Belgii, Niemiec i Austrii. Najgłówniejsze żądania, które jednomyślnie postanowili górnicy sławiąc swym rządom w tych krajach są — ośmiogodzinna szychta, zniesienie pracy kobiet w kopalniach, zwiększenie personalu inspekcji górniczej i wprowadzenie do niej górników. Kongres wykazał ogromny postęp świadomości klasowej i solidarności międzynarodowej środ górników, nawet z porównaniu z zeszłym rokiem i zwróciłby na siebie daleko większą uwagę, ogółu, gdyby nie wybory niemieckie które zajęły wyłącznie cały świat robotniczy.</p>
<p>Niemiecka partia socjalno-demokratyczna jest najliczniejszą, i najlepiej zorganizowaną na cały świecie. Wszyscy inny robotnicy biorą przykład z niemieckich braci w swej walce i uważają ich za swoich przewodników. Przez to wybory do sejmu niemieckiego, które są nadzwyczaj ważnym wypadkiem w życiu robotników niemieckich, zwracają na siebie powszechna uwagę.</p>
<p>Powodem, który wywołał w Niemczech rozwiązanie sejmu i wybory obecne do nowego był projekt rządowy w kwestii wojskowej, odrzucony przez większość w sejmie. W Niemczech tak samo jak i u nas, jak i we wszystkich innych krajach Europy, utrzymanie wojska zabiera najżywotniejsze siły narodu w ludziach i pieniądzach. Ogromny rozwój militaryzmu za naszych czasów jest zupełnie naturalnym wynikiem kapitalistycznego ustroju. Z jednej strony fabrykanci i właściciele ziemscy, pragnący zbytu jak największego dla swych towarów szukają rynków poza własnym krajem, który im nie wystarcza, i w tym celu muszą mieć wojsko, aby zdobywać nowe ziemie, nowy spożywców, albo zmuszać sąsiednie państwa do zmniejszania cel granicznych i wpuszczania ich towarów. Z drugiej strony wewnątrz kraju wszędzie robotnicy coraz bardziej uświadamiają się, łączą ze sobą i powstają przeciw wyzyskowi kapitalistów i rządu. Przeciw nim szukają panowie także obrony w postaci żołnierza i żandarma. Tak wiec wojna i militaryzm nie przestana trapić ludu, dopóki będzie istniał taki ustrój, w którym wszystkie środki do życia są produkowane na sprzedaż i w którym kapitalista i rząd wyzyskują lud i boją go się jednocześnie. Owszem, im dalej, tem więcej ludzi musi iść do wojska, tem więcej krwawego grosza z podatków musi iść na jego utrzymanie (1). U nas, gdzie jest carska samowola i lud nic nie wie, co się w rządzie dzieje, rząd po prostu bierze na wojsko co rok z podatków tyle, ile mu się podoba. W e wszystkich innych krajach rząd musi uzyskać na każdy wydatek zgodę sejmu—przedstawicieli od ludu. Otoż w tym roku rząd niemiecki na nowo za zadał powiększenia stałego wojska o 81 000 ludzi i wydatków na nie jednorazowo o 86 mil. rs.i rocznie o 32 m. rs. Sejm niemiecki składa się z przedstawicieli rozmaitych klas ludności. Najwięcej w nim ma się rozumieć przedstawicieli burżuazji. Najróżniejsze nazwy liberałów, wolnomyślnych, katolików, antysemitów, konserwatystów i t. p. są tylko przykrywka tych samych interesów, właścicieli ziemskich, fabrykantów, bankierów, kupców i co najwyżej dobromieszczan i chłopstwa. Za lud roboczy, nic nie posiadający, za proletariuszów wałczą tylko socjaldemokraci, a tych jest na 400 prawie ludzi w sejmie wszystkiego 36-ciu. Dlaczegoż w takim razie sejm nie przyjął projektu wojskowego rządu, który przecież działa tu właśnie w interesach tych wszystkich kapitalistów ? To można zrozumieć, tylko jeśli przyjrzeć się bliżej partii socjaldemokratycznej i jej znaczeniu w państwie niemieckim Pomimo ze w sejmie jest ich tylko 36-ciu demokraci socjalni zostali wybrani największą liczbą głosów—1.5 miliona. Przyczyna leży w tym, że w Niemczech istnieje jeszcze podział na okręgi wyborcze po 100,000 ludności z r. 1870 roku, a przez te 20 lat okręgi miejskie ogromnie powiększyli a nawet podwoiły swą ludność w stosunku do wiejskich. Demokratów socjalnych zaś wybierają główne robotnicy miejscy. Prócz tego istnieje prawo większości. Więc choćby gdzie ogromna ilość ludu głosowała za socjalista, częs ukróć nie wejdzie on do sejmu, jeżeli w tymże okręgu inny kandydat dostanie choć o jeden głos więcej. Wskutek takiej ilości stronników socjaldemokraci maja ogromny wpływ na cały lud niemiecki. Swoimi mowami w sejmie dobijają się od rządu prawa skrócenia pracy, ulepszeń inspekcji fabrycznej, ubezpieczeń na starość i kalectwo i w ogóle wnoszą tam skargi o wszelka krzywdę, jaka się dzieje ludowi. Z powodu projektu wojskowego socjalni demokraci wykazali w sejmie, ze stale wojsko i ogromne nań wydatki wysysają wszystka krew z ludu roboczego i służą tylko klasie kapitalistów przeciw temu ludowi. Bo napadać na inne kraje żaden lud nie chce i nie potrzebuje, a w razie napadu wroga staną wszyscy do apelu, jak to się dzieje w Szwajcarii, gdzie istnieje system milicji ludowej, i gdzie każdy służy tylko kilka tygodni, aby się nauczyć służby. Zwoływali oni ciągle i wszędzie zebrania ludowe, gdzie wyzwali robotników, aby za nic nie pozwolili, na przyjecie projektu wojskiego, aby zadali zaprowadzenia milicji zamiast armii stałej. We rezultacie lud rzeczywiście poruszył się i na tysiącznych zebraniach wyraził swój protest i wrogie stanowisko do rządowego projektu.</p>
<p>Pod tym to naciskiem socjaldemokratycznej agitacji i robotniczych protestów partii burżuazyjne odrzuciły projekt. Same przez się chętnieby one go były przyjęły, tym bardziej że każda za to ustępstwo spodziewała się rożnych sobie dogodnych praw od rządu. Ale zlękły się głosu milionów ludu, bały się utracić jego głosy przy następnych wyborach i po długich targach, wahaniach i korowodach głosowały przeciw projektowi.</p>
<p>Tak postąpiły mianowicie partje „wolnomyślny i katolickie „centrum”. „Konserwatyści” zaś i „liberale” nie stanowią większości. Ciekawe jest, ze, polscy „panowie” z Poznania i ze Sląska byli także za projektem. Co im szkodzi, ze lud polski będzie musiał odjąć jeszcze trochę życia w kazarmach ! Ci panowie polscy głosują zawsze za rządem przeciw ludowi.</p>
<p>Wskutek więc oporu większości sejmu rząd nie chcąc ustąpić, sejm rozwiązał (7 maja) i naznaczył wybory do nowego. I oto od dwóch miesięcy jesteśmy świadkami wspanialej walki wyborczej. Jest to obraz zupełnie obcy naszemu krajowi, pozbawionemu konstytucji i wszelkiego życia politycznego. W całym kraju — po miastach i po wsiach — pełno ożywienia, ruchu i podniecenia. Wszystkie partje sławiają swych kandydatów do przyszłego sejmu, urządzają zebrania, wydaja broszury i proklamacje, gdzie starają się wypowiedzieć swe przekonania i dążenia polityczne i zjednać sobie głosy wyborców. To daje możność socjalistom wchodzić w najodleglejsze zakątki prowincji, gdzie tylko są wyborcy, zbliżać się z ludem, uświadamiać go, krytykować przed nim burżuazyjne partje i rozwijać swoje nauki. Jak bardzo wybory służą do uświadomienia ludu, dowodzi to, ze tym razem nawet nieszczęsny Szlązk, gdzie robotnicy są duszeni przez kapitalistów bez litości i ogłupiani przez księży,— nawet Szlązk wybrał 15 czerwca 2 socjalistów. Wkrótce i Poznańskie zapewne zmądrzeje i przestanie panów hrabiów do sejmu wybierać.</p>
<p>Za to inne partii maja możność wykazać przy tej sposobności calą swą zmienność i fałszywość. Złączone dotychczas pod różnymi pięknymi hasłami, jak „ swoboda demokratyczna ”, „ wiara katolicka ” i t.d. rozpadają się teraz na różne grupy podług stanu majątkowego i interesów materialnych (2)</p>
<p>Wobec takiego rozpadania się i zamieszania burżuazyjnych partyj, lud roboczy coraz bardziej widzi, ze wszelkie ładne hasła idealne są tylko frazesem w ich ustach, ze właściwie kierują się one tylko grubym interesem kieszeniowym. Wobec tego świeci coraz bardziej czystością, siłą i prawdą swych przekonań partja socjaldemokratyczna — jedyna broniąca szczerze interesów tych, co już nic nie posiadają lub co jutro już nic nie będą mieli, prócz parę rąk do pracy. Lud widzi coraz wyraźniej, że jeżeli inne partii pamiętają jeszcze choć trochę o jego interesach, jeżeli głosowały przeciw projektowi wojskowemu rządu to tylko pod naciskiem socjaldemokratów. Widzi on, ze jedyna demokracja socjalna nie odstępuje nigdy od swych zasad i nie przechodzi co parę lat to do tej, to do innej partii. Przekonywa się on wreszcie coraz bardziej, ze tylko cel socjal demokracji : uspołecznienie środków pracy wybawi go z nędzy, a wszelkie lekarstwa innych partij to tylko plastry na nieuleczalna ranę.</p>
<p>I oto przy wyborach 15 i 24 czerwca lud wraził to przez głosowanie. Partje burżuazyjne — centrum i wolnomyślni poniosły ogromne straty wyborców i wybranych, szczególnie „wolnomyślni”. Partja zaś socjaldemokratyczna wyszła z największym triumfem. Otrzymała ona 44 wybranych do sejmu i około 1,800,000 wyborców. Stolica Niemiec, Berlin, wybrała aż 5 socjaldemokratów i jednego tylko wolnomyślnego. W ten sposób liczba przedstawicieli robotniczych w sejmie powiększy się znacznie, a zatem i wpływ ich na rząd, na inne partje, na cale życie polityczne kraju. Sprawy robotnicze jeszcze więcej sobą sejm zajmowały.</p>
<p>Triumf to ogromny dla niemieckiego proletariatu. Ale nie tylko dla niemieckiego. Im lepiej robotnikom w jakimkolwiek kraju, tym lepiej dla nich we wszystkich innych krajach. Wpływ i znaczenie polityczne socjaldemokracji niemieckiej, powodzenie jej wzbudzaj nadzieje i zapal do roboty śród socjalistów wszystkich innych krajów. Rozumieją to dobrze robotnicy Europy i świeca zwycięstwo niemieckich braci, winszując im radośnie, urządzając u siebie zabawy uroczyste i opisując swych gazetach rezultaty niemieckich wyborów z najmniejszymi szczegółami. Wybory te — to triumf międzynarodowego proletariatu i sprawy socjalistycznej !</p>
<p>My, wyłączeni z życia politycznego Europy, pozbawieni praw politycznych, możemy z tego triumfu zaczerpnąć tylko tem większy zapał do zdobywania sobie tych praw, do walki o ustrój polityczny, przy którym i my moglibyśmy swych praw głośno w Sejmie bronic i przez swoich delegatów dogodnych dla nas praw się w nim domagać.</p>
<p>(1) Spojrzawszy tylko na największe kraje Europy, widzimy, ze Francja wydaje dziś na stale wojsko (i flotę) rocznie 238 milionów rs., Rosja 28(3 ?)4 mil., Anglia 175 mil., Niemcy 146 mil., Austrja i Włochy po 88 mil., Hiszpania 43 mil. We Francji wydatki te stanowią czwarta cześć wszystkich dochodów państwa, w innych krajach mniej więcej tak samo. Jak szybko rośnie ta plaga, dowodzą obliczenia, ze w ciągu ostatnich lat pięciu koszta utrzymania wojska powiększyły się w Niemczech o 53 proc., we Włoszech o 51 pr., w Austrii o 48, w Rosji o 15, w Hiszpanii o 8, we Francji i Anglii o 70,0.</p>
<p>(2) Tak na przykład partja „ wolnomyślnych", która miała nigdy głownie na celu bronic swobody politycznej i demokratyzmu, rozpada się na grupę „ ludowa ”, przedstawiająca interesy urzędników, inteligencji, drobnomieszczaństwa, i na grupę grubych finansistów, którzy się zapewne do „ liberałów ” przyłączą i którzy są za projektem rządowym. Partyja zaś „ centrum ” która połączyła i którzy są za projektem rządowym. Partja zaś „centrum” która połączyła najróżniejszych ludzi pod hasłem katolicyzmu za czasów prześladowań Bismarcka, dziś, kiedy katolików nikt już nie prześladuje, rozpada się aż na trzy strony. Odstępują od niej wielcy właściciele ziemscy i łączą się z takiemiż „ konserwatystami ” (w Westfalii). Odstępują s drugiej strony wielcy kapitaliści i połączą się zapewne z „ liberałami ” (na Szląsku). Odstępują wreszcie chłopi w Bawarii i formują tymczasem osobna partje, a następnie przejdą stopniowo pod wpływ socjaldemokratów.</p></div>
Rosa Luxemburg et la Pologne
http://www.matierevolution.org/spip.php?article8970
http://www.matierevolution.org/spip.php?article89702024-11-02T23:24:00Ztext/htmlfrAlex, Robert ParisRosa LuxemburgPologne
<p>Rosa Luxemburg et la Pologne <br class='autobr' />
La Pologne et la vie militante de Rosa Luxemburg <br class='autobr' />
https://www.matierevolution.fr/spip.php?article727 <br class='autobr' />
https://www.matierevolution.fr/spip.php?article7145 <br class='autobr' />
https://www.europe-solidaire.org/spip.php?article2921 <br class='autobr' />
https://comprendre-avec-rosa-luxemburg.over-blog.com/pages/4_Rosa_luxemburg_et_la_Pologne_la_question_nationale-595118.html <br class='autobr' />
https://www.marxists.org/francais/marchlewski/works/1921/01/luxemburgjogiches.htm <br class='autobr' />
1893 - Correspondance de Pologne (…)</p>
-
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?rubrique117" rel="directory">14 - TRAVAILLEURS SANS FRONTIERES - WORKERS HAVE NO FRONTIERS AND A WORLD TO CONQUER</a>
/
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot89" rel="tag">Rosa Luxemburg</a>,
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot141" rel="tag">Pologne</a>
<div class='rss_texte'><h2 class="spip">Rosa Luxemburg et la Pologne</h2>
<p>La Pologne et la vie militante de Rosa Luxemburg</p>
<p><a href="https://www.matierevolution.fr/spip.php?article727" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.matierevolution.fr/spip.php?article727</a></p>
<p><a href="https://www.matierevolution.fr/spip.php?article7145" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.matierevolution.fr/spip.php?article7145</a></p>
<p><a href="https://www.europe-solidaire.org/spip.php?article2921" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.europe-solidaire.org/spip.php?article2921</a></p>
<p><a href="https://comprendre-avec-rosa-luxemburg.over-blog.com/pages/4_Rosa_luxemburg_et_la_Pologne_la_question_nationale-595118.html" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://comprendre-avec-rosa-luxemburg.over-blog.com/pages/4_Rosa_luxemburg_et_la_Pologne_la_question_nationale-595118.html</a></p>
<p><a href="https://www.marxists.org/francais/marchlewski/works/1921/01/luxemburgjogiches.htm" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.marxists.org/francais/marchlewski/works/1921/01/luxemburgjogiches.htm</a></p>
<p>1893 - Correspondance de Pologne</p>
<p><a href="https://www.matierevolution.fr/spip.php?article7017" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.matierevolution.fr/spip.php?article7017</a></p>
<p>1893 – Premier manifeste</p>
<p><a href="https://www.matierevolution.fr/spip.php?article6682" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.matierevolution.fr/spip.php?article6682</a></p>
<p>1893 - La dénationalisation (russification du Royaume de Pologne)</p>
<p><a href="https://www.matierevolution.fr/spip.php?article6678" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.matierevolution.fr/spip.php?article6678</a></p>
<p>1893 - Les tâches politiques de la classe ouvrière polonaise</p>
<p><a href="https://www.matierevolution.fr/spip.php?article6791" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.matierevolution.fr/spip.php?article6791</a></p>
<p>1895 - L'indépendance polonaise et la cause ouvrière</p>
<p><a href="https://www.matierevolution.fr/spip.php?article6618" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.matierevolution.fr/spip.php?article6618</a></p>
<p>1896 - La question polonaise au Congrès international de Londres</p>
<p><a href="https://www-marxists-org.translate.goog/archive/luxemburg/1896/07/polish-question.htm?_x_tr_sl=auto&_x_tr_tl=fr&_x_tr_hl=fr" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www-marxists-org.translate.goog/archive/luxemburg/1896/07/polish-question.htm?_x_tr_sl=auto&_x_tr_tl=fr&_x_tr_hl=fr</a></p>
<p>1898 - Le développement industriel de la Pologne</p>
<p><a href="https://www-marxists-org.translate.goog/archive/luxemburg/1898/industrial-poland/index.htm?_x_tr_sl=auto&_x_tr_tl=fr&_x_tr_hl=fr" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www-marxists-org.translate.goog/archive/luxemburg/1898/industrial-poland/index.htm?_x_tr_sl=auto&_x_tr_tl=fr&_x_tr_hl=fr</a></p>
<p>1900 – Défense du droit des nationalités</p>
<p><a href="https://www-marxists-org.translate.goog/archive/luxemburg/1900/nationality/index.html?_x_tr_sl=auto&_x_tr_tl=fr&_x_tr_hl=fr" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www-marxists-org.translate.goog/archive/luxemburg/1900/nationality/index.html?_x_tr_sl=auto&_x_tr_tl=fr&_x_tr_hl=fr</a></p>
<p>1905 - La question polonaise et le mouvement socialiste</p>
<p><a href="https://www-marxists-org.translate.goog/archive/luxemburg/1905/misc/polish-question.htm?_x_tr_sl=auto&_x_tr_tl=fr&_x_tr_hl=fr" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www-marxists-org.translate.goog/archive/luxemburg/1905/misc/polish-question.htm?_x_tr_sl=auto&_x_tr_tl=fr&_x_tr_hl=fr</a></p>
<p>1908 - L'État-nation et le prolétariat</p>
<p><a href="https://www.marxists.org/francais/luxembur/works/1908/00/lux_19080000.htm" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.marxists.org/francais/luxembur/works/1908/00/lux_19080000.htm</a></p>
<p>Lire aussi :</p>
<p><a href="https://www.matierevolution.fr/spip.php?article5744" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.matierevolution.fr/spip.php?article5744</a></p>
<p><a href="https://www.marxists.org/francais/lenin/works/1916/07/19160700i.htm" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.marxists.org/francais/lenin/works/1916/07/19160700i.htm</a></p>
<p><a href="https://www.marxists.org/francais/lenin/works/1913/10/vil19131000g.htm" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.marxists.org/francais/lenin/works/1913/10/vil19131000g.htm</a></p></div>
R. Luxemburg (1893) Sprawa Robotnicza N° 1 - artykuł 3/10 : O wynaradawianiu
http://www.matierevolution.org/spip.php?article9018
http://www.matierevolution.org/spip.php?article90182024-10-28T05:01:13Ztext/htmlfrAlexRosa LuxemburgPologne
<p>O wynaradawianiu (Z powodu dziesięciolecia rządów Jen. Gub. Hurki) <br class='autobr' />
7-go czerwca święcił dziesięciolecie swej „pożytecznej działalności” nasz jenerał-gubernator Hurko. Rosyjskie rządowe gazety wyliczały z tej okazji różne cnoty i zasługi wielkiego męża na b. Zamku Królewskim względem „ojczyzny i cara”. Nie możemy i my przemilczeć tej ważnej chwili, bo „wielki mąż” i względem nas, polskich robotników, wielkie położył zasługi. <br class='autobr' />
Komuż to zawdzięczamy, że we własnym kraju na każdym prawie (…)</p>
-
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?rubrique179" rel="directory">28- artykuły w języku polskim - ARTICLES EN POLONAIS</a>
/
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot89" rel="tag">Rosa Luxemburg</a>,
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot141" rel="tag">Pologne</a>
<div class='rss_texte'><p>O wynaradawianiu (Z powodu dziesięciolecia rządów Jen. Gub. Hurki)</p>
<p>7-go czerwca święcił dziesięciolecie swej „pożytecznej działalności” nasz jenerał-gubernator Hurko. Rosyjskie rządowe gazety wyliczały z tej okazji różne cnoty i zasługi wielkiego męża na b. Zamku Królewskim względem „ojczyzny i cara”. Nie możemy i my przemilczeć tej ważnej chwili, bo „wielki mąż” i względem nas, polskich robotników, wielkie położył zasługi.</p>
<p>Komuż to zawdzięczamy, że we własnym kraju na każdym prawie kroku musimy się obcym językiem posługiwać ? Mamy sprawę w sądzie – wszystko się odbywa po rosyjsku. Trzeba się meldować lub paszport wyrobić – w urzędach panuje Rosja. Posyłamy dziecko do szkółki – objaśniają mu obcymi słowami, tak że nic nie rozumie. Na kolejach, w warsztatach kolejowych zaczynają po rosyjsku mówić, rosyjskie kartki wydawać. A choć my, robotnicy, ani z wyższej nauki, ani z gazet pańskich żadnej pociechy nie mamy, zawsze i nas to obchodzi, że oświata w kraju cierpi, że gazety na prowincji zamykają, że naszych uczonych z uniwersytetów wypędzają, a nasyłają głupią hołotę. Tak wielkie ma pan Hurko wobec nas zasługi. Cześć mu za to i chwała !</p>
<p>Ale nie trzeba mu robić zbyt wielkiego zaszczytu – nie on to wymyślił tę całą politykę wynaradawiania i nie on ją pierwszy w czyn wprowadził. Pamięta nasz kraj i Litwa jeszcze szlachetniejszych jego poprzedników – Murawiewa-Wieszatiela i innych. Od dawna już widzimy coraz bardziej ruszczenie i duszenie naszego kraju i nasz pan gubernator ma tylko ten zaszczyt, że jest najlepszym, najgorliwszym sługusem cara w tych jego zamiarach i chęciach.</p>
<p>Skąd carski rząd ma takie zamiary, czego chce tym dopiąć ? – Oto widzimy, że tak samo albo jeszcze i gorzej ruszczy gwałtem Niemców w Rydze, w Dyneburgu, w Dorpacie, Finlandczyków, wreszcie wszystkie ludy, które są mu podwładne. Wszędzie chce wprowadzić jeden język, jednakowe urzędy, jedne obyczaje, a nawet, jeśliby mógł, jedną religię – prawosławną. Zamienić wszystkie sto milionów podwładnych sobie w jedno wielkie stado, które by się kupy trzymało i drżało przed carskim knutem – oto ideał naszego rządu, oto do czego on dąży i dlaczego ruszczy wszystkie kraje. Kiedy w państwie są różne ludy, różne języki, różne obyczaje, a rząd się trzyma tylko knutem, to łatwo się ono rozsypać może. Kiedy wszystkim źle – każdy chce uciekać i ciągnie w inną stronę. Ale związać wszystkie ludy i kraje ze sobą, żeby się nie mogły rozpadać i tworzyły jedną całość pod jednym batem – do tego zawsze dążą takie rządy i nie tylko nasz, ale tak samo czyni niemiecki, austriacki, węgierski i inne.</p>
<p>I wszystkie te rządy zawsze tak politykują : zjednać sobie wszędzie bogatych i dusić razem z nimi biednych – to najlepszy sposób przywiązywania do siebie kraju. Tak też nasz rząd postępuje.</p>
<p>Ruszcząc wszystkie ziemie, jak może, jednocześnie proteguje wszędzie panów – szlachtę, fabrykantów, kupców, bankierów – przeciw ludowi roboczemu. Pomagał on im gorliwie zakładać fabryki w naszym kraju, nie szczędził milionów na to z ludowych podatków, aby im dać możność wzbogacać się i dzielić się z nimi potem łupem wyduszonym na robotnikach. Pozakładał im koleje do Rosji, żeby na rosyjskich rynkach swoje towary sprzedawali. Urządził im wszelkie banki, towarzystwa, giełdy i choć wprowadza tam, gdzie może, swój język, ale burżuazja, gotowa ustąpić i patriotyzm, i wszystkie ideały dla miłego grosza, jeszcze się schyli i w rękę pocałuje. A kiedy nasz robotnik dobija się trochę lepszego życia od swego wyzyskiwacza, polski fabrykant tak samo pokornie poprosi o kozaków i żandarmów na swoich polskich „braci”, jak niemiecki Scheibler albo Geyer.</p>
<p>Tak to jest wszystko ślicznie na świecie. Rząd chce panować i zdzierać podatki. Dlatego jedną ręką ruszczy i dusi wszystko, co żyje, a drugą głaszcze wszędzie wyzyskiwaczy, aby się nie buntowali przeciw jego władzy i dzielili z nim zyskami, które z ludu wydusili. Panowie bogaci chcą żyć dobrze na cudzy koszt, nic nie robiąc, więc znoszą pokornie rządowy despotyzm i ruszczenie, aby rząd im za to pomagał wzbogacać się, na rosyjskich rynkach protegował ich – i dusił robotników.</p>
<p>Ale jak to powiadają : chłop strzela, Pan Bóg kule nosi. Rząd i panowie chcą tego, a wynika z ich polityki co innego. Nie obliczyli oni wcale, że lud roboczy to nie takie stado, z którym można robić, co się podoba. Bieda zmusza robotnika wziąć się za rozum. Jak się on tylko zaczyna rozglądać, widzi, że wszyscy są przeciw niemu. Kiedy trzeba jego obdzierać ze skóry, polski pan zapomina o swej polskości i trzyma się pokornie rosyjskiej klamki. Kiedy trzeba jego zdusić i ogłupić, rząd rosyjski zapomina o swej nienawiści do Polaków i przygarnia polskiego pana do serca, tak jak swych rosyjskich kochanych synków tego samego gatunku.</p>
<p>Widzi więc polski robotnik, że i wyzysk kapitalisty, i ucisk polityczny, i wynaradawianie – wszystko to jest jedno i to samo panowanie nad nim w różnych formach, a do jednego celu. I walka z jedną formą prowadzi do walki z innymi formami. Dobijając się lepszego życia, wyższej płacy, krótszego dnia roboczego i dążąc do zniesienia wszelkiego wyzysku, nie możemy pominąć walki o rząd wybieralny, o swobodę polityczną. A dobijając się swobody politycznej dla swoich spraw robotniczych tym samym walczyć będziemy z wynaradawianiem, ponieważ konieczne jest zdobyć taki rząd, który by nam zostawił największą swobodę organizowania się i porozumiewania ze sobą w naszym języku, samym urzędników swoich własnych wybierać.</p>
<p>Jeszcze jest jeden skutek polityki rządowej, który zupełnie dla panów Hurków jest nieoczekiwany. Podczas kiedy oni protegują kapitalistów polskich i dla wynaradawiania łączą ich swoją protekcją z rosyjskimi jak jedno grono dzieci swoich, uciskany robotnik polski połączy się z uciskanym robotnikiem rosyjskim, pasierby połączą się przeciw srogiemu ojczymowi. Robotnik rosyjski, który ani potrzebuje, ani chce wynaradawiania i duszenia innych, bo musi, tak jak i my, do swobody dążyć, poda nam rękę na lepszą sprawę niż ta, dla której sobie moskiewscy fabrykanci z łódzkimi dłoń podają. Poda nam on rękę dla wspólnej walki przeciw wszelkiemu uciskowi – kapitalistów i rządu.</p>
<p>Tak to robotnik u nas, jak i wszędzie, jest jedynym obrońcą swobody wszelkiej – ekonomicznej, politycznej, narodowościowej, bo tylko on jeden nie pragnie nad nikim innym panować i chce pozbyć się sam swoich panów.</p>
<p>Pan Hurko, kiedy ze swego zamku na Zjeździe telegrafował w maju 1892 r. do Łodzi : "Nie żałować patronów", ani myślał, że właśnie ci, do których strzelać kazał, zniszczą kiedyś całą jego gorliwą "działalność" i jego godnych poprzedników oraz jego zacnych następców</p></div>
R. Luxemburg (1893) Sprawa Robotnicza N° 1 - artykuł 1/10 : Od redakcji
http://www.matierevolution.org/spip.php?article9017
http://www.matierevolution.org/spip.php?article90172024-10-27T19:05:26Ztext/htmlfrAlexSocratePologne
<p>OD REDAKCJI <br class='autobr' />
Rozpoczynając wydawnictwo « Sprawy Robotniczej » chcielibyśmy na wstępie wyjaśnić czytelnikom zadanie tej gazety. Uważamy przytem za konieczne zwrócić uwagę na bliski, bezpośredni związek naszego pisma z socjalnodemokratycznym ruchem, który rozwinął się w kraju naszym w ciągu 4 lat ostatnich. <br class='autobr' />
Nasza demokracja socjalna pierwsza wprowadziła u nas w czyn i zastosowała w praktyce zasady naukowego socjalizmu. Jednocześnie ona ciągle xxxxxxx ekonomiczne i polityczne naszego kraju. (…)</p>
-
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?rubrique179" rel="directory">28- artykuły w języku polskim - ARTICLES EN POLONAIS</a>
/
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot106" rel="tag">Socrate</a>,
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot141" rel="tag">Pologne</a>
<div class='rss_texte'><p>OD REDAKCJI</p>
<p>Rozpoczynając wydawnictwo « Sprawy Robotniczej » chcielibyśmy na wstępie wyjaśnić czytelnikom zadanie tej gazety. Uważamy przytem za konieczne zwrócić uwagę na bliski, bezpośredni związek naszego pisma z socjalnodemokratycznym ruchem, który rozwinął się w kraju naszym w ciągu 4 lat ostatnich.</p>
<p>Nasza demokracja socjalna pierwsza wprowadziła u nas w czyn i zastosowała w praktyce zasady naukowego socjalizmu. Jednocześnie ona ciągle xxxxxxx ekonomiczne i polityczne naszego kraju.</p>
<p>Hasło międzynarodowej demokracji socjalnej : Wyzwolenie robotników winno być dziełem samych robotników, stosowano w każdej chwili wałki. Zmieniło to w zupełności fizjonomję naszego ruchu robotniczego. Na pierwszym planie postawiono wy robienie świadomości wśród masy robotniczej. Obok walki o ograniczenie wyzysku i zdobycie swobody politycznej, starano się wyjaśniać masie ostateczne cele ruchu robotniczego (konieczność historyczną przewrotu socjalistycznego ).</p>
<p>Gdy przedtem główna działalność, częstokroć zaś i całkowity ruch ograniczał się na wyrobieniu jednostek i oddzielnych kółek, oderwanych od mas ; teraz centr wszelkich usiłowań skierowany został ku wyrobieniu klasowej świadomości śród mas pracujących.</p>
<p>Stosownie do tego rozwinięta została wśród robotników szeroka agitacja na gruncie codziennych interesów proletarjatu ; agitacja na korzyść zwiększenia płacy zarobkowej, zmniejszenia dnia roboczego i t. d. Powstały Kasy Oporu, organizacje fachowe, zwiększyła się liczba strejków. Jednem słowem wybuchła walka ekonomiczna na całej linii.</p>
<p>Walka ta z czasem musiała nabrać charakteru politycznego, odkąd hasłem agitacji stały się interesy, wspólne wszystkim polskim robotnikom. Tak też stało się podczas manifestacji I Maja, kiedy hasło 8 godzin pracy i swobody politycznej pociągnęło za sobą tysiączne masy naszego proletarjatu</p>
<p>Po 4 latach ruch socjalnodemokratyczny zdążył zakorzenić się głęboko w polskiej klasie robotniczej. Świadomość interesów przeświadczenie o konieczności walki w celu ograniczenia wyzysku i o potrzebie organizacji robotniczych przeniknęły do szerokich mas. W czasie święta Majowego tysiące robotników ożywione zostały jedną myślą, zapłonęły jednem uczuciem i połączyły się pod międzynarodowym sztandarem proletariatu,</p>
<p>Ubiegłe 4 lata wykazały, jak dalece polska klasa robotnicza zdolna jest przejąć się ideami demokracji socjalnej i stać się przez to pierwszorzędną potęgą społeczną. Lecz rozwój naszego ruchu robotniczego stworzył nowe potrzeby, stosownie do swego nowego stanu</p>
<p>xxxxx wytworzenie —w związku z agitacją masową — inteligencji robotniczej. Wobec dzisiejszego szerokiego ruchu robotniczego, inteligencja ta winna stanowić straż przednią masy pracującej i być jej przewód-cą w każdej chwili walki.</p>
<p>Prócz tego, jest rzeczą niezmiernej wagi, aby z pośród zadań i celów oddzielnych grup robotniczych i walki codziennej, wysunięte zostały na plan pierwszy ogólne zadania naszego ruchu robotniczego, przez co rozszerzy się jednocześnie sera politycznej agitacji.</p>
<p>Celem naszego wydawnictwa jest zaspokoić, choć w części, powyższe potrzeby. Dla tego też pismo nasze przeznaczamy dla tych warstw klasy pracującej, które stoją wyżej od innych pod względem umysłowym i potrafią odpowiedzieć zadaniom inteligencji robotniczej.</p>
<p>Wszystko, cośmy powiedzieli wyżej o naszym ruchu socjalnodemokratycznym, określa też charakter i kierunek naszego organu — jako wyraziciela tego ruchu.</p>
<p>Co się tyczy treści gazety, zawierać ona będzie :</p>
<p>1. Krytykę kapitalizmu oraz określenie i oświetlenie ogólnych zadań międzynarodowego ruchu robotniczego,</p>
<p>2. Krytykę wszystkich główniejszych objawów społecznego życia, o ile one obchodzą klasę robotniczą, oraz faktów bieżących, przeważnie z Kraju, a także z Rossji. Formułowanie zadań specjalnych naszego ruchu robotniczego : konieczności zdobycia swobody politycznej oraz istoty najbliższych reform ekonomicznych, których winni się domagać robotnicy w celu ograniczenia wyzysku. Wyjaśnianie solidarności interesów polskiego i rossyjskiego proletarjatu w walce z absolutyzmem.</p>
<p>3. Wiadomości z historji oraz stanu obecnego i ważniejszych [aktów ruchu robotniczego zagranicą,</p>
<p>Wypełniając w miarę sil skreślony wyżej program, mamy nadzieję, że choć w części zadowolnimy potrzeby naszego ruchu i za pomocą « Sprawy Robotniczej » damy naszym agitatorom do ręki literacki oręż, niezbędny przy szerokiej działalności socjalno-demokratycznej.</p></div>
Marx/Engels et les insurrections polonaises
http://www.matierevolution.org/spip.php?article7738
http://www.matierevolution.org/spip.php?article77382022-12-12T23:05:00Ztext/htmlfrRobert ParisKarl MarxEngelsRévolutionRévolution bourgeoiseRévoltePologne
<p>FRÉDÉRIC ENGELS <br class='autobr' />
EN QUOI LA POLOGNE CONCERNE-T-ELLE LA CLASSE OUVRIÈRE ? <br class='autobr' />
The Commonwealth, 24 mars 1866. <br class='autobr' />
À chaque fois que la classe ouvrière est intervenue pour son compte dans l'agitation politique, toute sa politique étrangère a pu dès le début se résumer en quelques mots : restauration de la Pologne 87. Ce fut le cas pour le mouvement chartiste, tant qu'il a subsisté ; ce fut le cas pour les ouvriers français, aussi bien avant 1848 que durant la mémorable année 1848, lorsqu'ils (…)</p>
-
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?rubrique117" rel="directory">14 - TRAVAILLEURS SANS FRONTIERES - WORKERS HAVE NO FRONTIERS AND A WORLD TO CONQUER</a>
/
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot30" rel="tag">Karl Marx</a>,
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot41" rel="tag">Engels</a>,
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot45" rel="tag">Révolution</a>,
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot112" rel="tag">Révolution bourgeoise</a>,
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot139" rel="tag">Révolte</a>,
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot141" rel="tag">Pologne</a>
<div class='rss_texte'><h2 class="spip">FRÉDÉRIC ENGELS
<p>EN QUOI LA POLOGNE<br class='autobr' />
CONCERNE-T-ELLE<br class='autobr' />
LA CLASSE OUVRIÈRE ?</p>
</h2>
<p>The Commonwealth, 24 mars 1866.</p>
<p>À chaque fois que la classe ouvrière est intervenue pour son<br class='autobr' />
compte dans l'agitation politique, toute sa politique étrangère a pu dès<br class='autobr' />
le début se résumer en quelques mots : restauration de la Pologne 87. Ce fut le cas pour le mouvement chartiste, tant qu'il a subsisté ; ce fut le cas pour les ouvriers français, aussi bien avant 1848 que durant la mémorable année 1848, lorsqu'ils marchèrent le 15 mai sur l'Assemblée national au cri de « Vive la Pologne ! ». Ce fut le cas<br class='autobr' />
pour l'Allemagne, lorsqu'en 1848 et 1849 les organes de la classe ouvrière demandèrent que l'on fit la guerre à la Russie pour restaurer la Pologne. C'est aujourd'hui encore le cas - à une exception près, sur<br class='autobr' />
laquelle nous aurons l'occasion de revenir -, les travailleurs d'Europe<br class='autobr' />
proclament unanimement que la restauration de la Pologne fait partie<br class='autobr' />
intégrante de leur programme politique et exprime de la manière la<br class='autobr' />
plus significative leur politique étrangère.</p>
<p>La bourgeoisie a, elle aussi, des « sympathies » pour les Polonais,<br class='autobr' />
mais elles ne l'ont nullement empêché, au moment même où elle intervenait en paroles en leur faveur, de soutenir les pires ennemis de la Pologne, Lord Palmerston, par exemple, n'a pas manqué en 1831,<br class='autobr' />
1846 et 1863 de lâcher les Polonais au moment décisif.</p>
<p>Il en va autrement de la classe ouvrière. Elle veut l'intervention, et<br class='autobr' />
rejette le principe de la non-intervention. Elle veut la guerre contre la<br class='autobr' />
Russie tant que celle-ci ne laissera pas la Pologne en paix. C'est ce<br class='autobr' />
qu'elle a démontré, à chaque fois que les Polonais se sont soulevés<br class='autobr' />
contre leurs oppresseurs.</p>
<p>Tout récemment l'Association internationale des travailleurs a<br class='autobr' />
donné une expression plus complète à ce sentiment et à cet instinct<br class='autobr' />
universellement répandus dans la classe ouvrière qu'elle représente, en inscrivant sur son drapeau : « Résistance aux empiètements russes en Europe - Restauration de la Pologne ».</p>
<p>Ce programme de politique étrangère a trouvé l'assentiment unanime des travailleurs d'Europe occidentale et centrale auxquels il était<br class='autobr' />
adressé. Cependant comme nous l'avons dit plus haut, il y a eu une<br class='autobr' />
exception parmi les ouvriers de France, chez la petite minorité de partisans de feu P.-J. Proudhon. Celle-ci se distingue tout à fait de la majeure partie des ouvriers conscients et avancés, dont elle déclare<br class='autobr' />
qu'ils sont des fous ignorants. De fait, dans la plupart des questions,<br class='autobr' />
elle affiche des opinions diamétrale » ment opposées aux leurs. C'est<br class='autobr' />
ce qui se vérifie également dans sa politique étrangère. Les Proudhoniens, siégeant pour juger du cas des Polonais opprimés, prononcent le même verdict que la cour de Stalybridge : « Cela leur servira de leçon. » Ils admirent la Russie comme le grand pays de l'avenir, comme la nation la plus progressiste du monde, à côté de laquelle un pays aussi misérable que les États-Unis ne vaut même pas la peine d'être nommé. Ils ont accusé le Conseil central de l'Association internationale des travailleurs d'appliquer le principe bonapartiste des nationalités et de mettre le magnanime peuple russe au ban de l'Europe civilisée - ce qui est un grave péché contre les principes de la démocratie universelle et de la fraternité entre toutes les nations. Tel est l'acte d'accusation. Abstraction faite de la phraséologie démocratique, on s'aperçoit aussitôt qu'il coïncide littéralement avec ce que l'aile extrême des conservateurs de tous les pays se plaît à dire de la Pologne et de la Russie. Ces charges ne méritent même pas qu'on les réfute, mais comme elles émanent d'une fraction de la classe ouvrière - si infime soit-elle - nous estimons qu'il est désirable de nous arrêter à la question russo-polonaise et de mettre en évidence ce que l'on peut appeler la politique extérieure des travailleurs unis d'Europe.</p>
<p>D'abord, pourquoi ne parlons-nous jamais que de la seule Russie,<br class='autobr' />
lorsqu'il est question de la Pologne ? Deux puissances allemandes -<br class='autobr' />
l'Autriche et la Prusse - n'ont-elles pas participé au démembrement de<br class='autobr' />
la Pologne ? Ne tiennent-elles pas également des parties de la Pologne<br class='autobr' />
sous le joug et, en alliance avec la Russie, ne font-elles pas tout ce qui<br class='autobr' />
est en leur pouvoir pour opprimer tout mouvement national des Polo-<br class='autobr' />
nais ?</p>
<p>Il est de notoriété publique que l'Autriche s'est débattue pour se re-<br class='autobr' />
tirer des affaires polonaises, et qu'elle s'est opposée pendant très longtemps aux plans de partage de la Russie et de la Prusse. La Pologne était une alliée naturelle de l'Autriche contre la Russie. Lorsque celle-ci est devenue une puissance redoutable, rien ne pouvait être davantage dans l'intérêt de l'Autriche que de maintenir la Pologne vivante entre elle et l'Empire russe. C'est seulement lorsque l'Autriche<br class='autobr' />
vit que le sort de la Pologne était scellé, que les deux autres puissances - avec ou sans l'Autriche - étaient déterminées à l'anéantir, c'est alors seulement que l'Autriche se joignit à elles, pour des raisons<br class='autobr' />
d'autoconservation, afin de pas être oubliée dans le partage. Dès 1815, cependant, elle se prononça pour la restauration d'une Pologne indépendante ; en 1831 et 1863, elle était prête à entrer en guerre pour cet objectif et à renoncer à sa partie, si l'Angleterre et la France voulaient l'appuyer. Ce fut la même chose pendant la guerre de Crimée. Nous ne disons pas cela pour justifier la politique générale du gouvernement autrichien. L'Autriche a amplement démontré que l'oppression d'une nation plus faible entrait dans les us et coutumes de ses souverains. Mais, dans le cas de la Pologne, l'instinct de conservation était plus fort que la soif de nouveaux territoires ou que les habitudes de la dynastie. C'est pourquoi nous écartons pour l'heure l'Autriche de notre champ de vision.</p>
<p>En ce qui concerne la Prusse, sa participation à la Pologne est trop<br class='autobr' />
réduite pour peser dans la balance. Son amie et alliée, la Russie, est<br class='autobr' />
parvenue à alléger la Prusse des neuf-dixièmes de ce qu'elle avait obtenue lors des trois partages. Or le peu qui lui reste encore lui pèse<br class='autobr' />
comme un cauchemar : il a enchaîné la Prusse au char de triomphe de<br class='autobr' />
la Russie, il a permis au gouvernement russe, même en 1863 et 1864,<br class='autobr' />
de pratiquer impunément en Prusse-Pologne toutes les violations de la<br class='autobr' />
loi, toutes les infractions aux libertés individuelles, au droit de réunion et à la liberté de la presse qu'il s'est appliqué ensuite d'étendre au<br class='autobr' />
pays tout entier : il a faussé tout le mouvement libéral de la bourgeoisie prussienne, qui, par crainte de risquer quelques kilomètres carrés de terre à la frontière orientale, permit au gouvernement de mettre les Polonais hors la loi.</p>
<p>Les travailleurs non seulement de Prusse, mais de toute l'Allemagne, ont avant tous les autres un intérêt particulier à la restauration<br class='autobr' />
de la Pologne, et à chaque mouvement révolutionnaire ils ont prouvé<br class='autobr' />
qu'ils en étaient conscients. La restauration de la Pologne signifie pour eux l'émancipation de leur propre pays du vasselage russe. Et<br class='autobr' />
c'est pourquoi nous écarterons également la Prusse de notre champ<br class='autobr' />
d'analyse.</p>
<p>Lorsque la classe ouvrière de Russie - à supposer qu'il existe dans<br class='autobr' />
ce pays une classe au sens où on l'entend en Europe occidentale - se<br class='autobr' />
donnera un programme politique, et que ce programme contiendra la<br class='autobr' />
libération de la Pologne alors nous écarterons également la Russie,<br class='autobr' />
conçue comme nation, de notre champ d'analyse, et nous n'accuserons<br class='autobr' />
plus que le gouvernement tsariste.</p>
<p>La Révolution polonaise de 1830</p>
<p><a href="https://www.marxists.org/francais/marx/works/1880/11/km18801127.htm" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.marxists.org/francais/marx/works/1880/11/km18801127.htm</a></p>
<p>Lire aussi</p>
<p><a href="https://fr.wikipedia.org/wiki/Insurrection_de_Novembre" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://fr.wikipedia.org/wiki/Insurrection_de_Novembre</a></p>
<p>L'insurrection de Cracovie de février 1846</p>
<p><a href="https://www.marxists.org/francais/engels/works/1848/02/18480222.htm" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.marxists.org/francais/engels/works/1848/02/18480222.htm</a></p>
<p>Lire aussi</p>
<p><a href="https://fr.wikipedia.org/wiki/Soul%C3%A8vement_de_Cracovie" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://fr.wikipedia.org/wiki/Soul%C3%A8vement_de_Cracovie</a></p>
<p>L'insurrection polonaise de 1863</p>
<p><a href="https://www.marxists.org/francais/marx/works/1867/01/km22011867.htm" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.marxists.org/francais/marx/works/1867/01/km22011867.htm</a></p>
<p>Lire aussi</p>
<p><a href="https://fr.wikipedia.org/wiki/Insurrection_de_Janvier" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://fr.wikipedia.org/wiki/Insurrection_de_Janvier</a></p>
<p>Le débat sur la Pologne à Francfort en 1848</p>
<p><a href="https://www.marxists.org/francais/engels/works/1848/08/fe18480809.htm" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.marxists.org/francais/engels/works/1848/08/fe18480809.htm</a></p>
<p>Le parti de classe et la question polonaise</p>
<p><a href="https://www.marxists.org/francais/marx/works/00/parti/kmpc090.htm" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.marxists.org/francais/marx/works/00/parti/kmpc090.htm</a></p>
<p>La première internationale et la Pologne :</p>
<p>La question polonaise</p>
<p>A) Pourquoi les ouvriers d'Europe se mêlent-ils de cette question ? En premier lieu, parce que les écrivains et agitateurs bourgeois sont convenus de faire une conspiration du silence sur ce sujet, quoiqu'ils prétendent prendre sous leur protection toutes les sortes de nationalités sur le continent, et même l'Irlande. Ensuite, parce que les aristocrates aussi bien que les bourgeois considèrent comme leur dernier rempart contre la vague montante de la classe ouvrière le sinistre pouvoir asiatique, qui se trouve à l'arrière-plan de la politique européenne. Or, cette puissance ne peut être véritablement brisée que par la restauration de la Pologne sur une base démocratique.</p>
<p>B) La situation ayant changé maintenant en Europe centrale, notamment en Allemagne, une Pologne démocratique est plus nécessaire que jamais. Sans elle, l'Allemagne deviendra l'avant-poste de la Sainte-Alliance, à moins qu'elle ne devienne l'alliée d'une France républicaine. Le mouvement ouvrier en sera continuellement troublé, entravé et retardé, tant que cette grande question ne sera pas résolue.</p>
<p>C) Il est spécialement du devoir de la classe ouvrière allemande de saisir l'initiative de cette question, car l'Allemagne s'est rendue coupable du démembrement de la Pologne</p>
<p><a href="https://www.marxists.org/francais/marx/works/00/parti/kmpc054.htm" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.marxists.org/francais/marx/works/00/parti/kmpc054.htm</a></p>
<p>Lire aussi</p>
<p><a href="https://www.legrandsoir.info/Karl-Marx-Friedich-Engels-la-Pologne.html" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">https://www.legrandsoir.info/Karl-Marx-Friedich-Engels-la-Pologne.html</a></p></div>
Un texte inédit de R. Luxemburg en français : « Correspondance de Pologne » (La Cause ouvrière 1 - 1893)
http://www.matierevolution.org/spip.php?article8019
http://www.matierevolution.org/spip.php?article80192022-11-11T23:05:00Ztext/htmlfrAlexRosa LuxemburgPologneLutte de classes - Class struggle
<p>Le numéro 1 de la revue mensuelle polonaise de R. Luxemburg : La cause ouvrière (juillet 1893) <br class='autobr' />
contient dix articles, dont le suivant : (voir également, avec de courtes explications concernant ce journal et ses auteurs : cet article, cet autre article) <br class='autobr' />
1. Vous souhaitez que je vous écrive pour vous dire comment les choses se passent et quelle est la situation générale de notre monde ouvrier. On ne peut évaluer celle-ci correctement que si l'on jette un coup d'oeil en arrière. (…)</p>
-
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?rubrique68" rel="directory">1 - 0 - Le programme révolutionnaire</a>
/
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot89" rel="tag">Rosa Luxemburg</a>,
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot141" rel="tag">Pologne</a>,
<a href="http://www.matierevolution.org/spip.php?mot278" rel="tag">Lutte de classes - Class struggle</a>
<div class='rss_texte'><p><i>Le numéro 1 de la revue mensuelle polonaise de R. Luxemburg : La cause ouvrière (juillet 1893) </i></p>
<div class='spip_document_16155 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner"> <a href='http://www.matierevolution.org/IMG/jpg/Sprawa_Robotnicza_von_1893_bis_1996_Organ_der_SDKP-2.jpg' class="spip_doc_lien mediabox" type="image/jpeg"> <img src='http://www.matierevolution.org/local/cache-vignettes/L500xH258/Sprawa_Robotnicza_von_1893_bis_1996_Organ_der_SDKP-2-aef65.jpg?1792705684' width='500' height='258' alt='' /></a>
</figure>
</div>
<p><i>contient dix articles, dont le suivant : (voir également, avec de courtes explications concernant ce journal et ses auteurs : cet <a href="https://www.matierevolution.fr/spip.php?article6614" class="spip_out" rel="external">article</a>, cet <a href="https://www.matierevolution.fr/spip.php?article6678" class="spip_out" rel="external">autre article</a>)</i></p>
<div class='spip_document_16154 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner"> <img src='http://www.matierevolution.org/local/cache-vignettes/L466xH235/correspondance-du-pays-2-27e53.png?1792705684' width='466' height='235' alt='' />
</figure>
</div>
<p>1. Vous souhaitez que je vous écrive pour vous dire comment les choses se passent et quelle est la situation générale de notre monde ouvrier. On ne peut évaluer celle-ci correctement que si l'on jette un coup d'oeil en arrière. Permettez-moi donc de prendre un peu de recul par rapport à l'actualité immédiate, pour vous donner une image plus générale de notre situation.</p>
<p>2. Les deux dernières années ont été une série de défaites, mais en même temps, ce sont des années de victoires. Jamais il n'y a eu autant d'arrestations. Les groupes révolutionnaires de tous bords ont subi des pertes énormes. Il a semblé pendant un moment que tout était brisé et anéanti. En même temps, comme dans une bataille sous une grêle de balles, de nouveaux rangs se préparent dans notre pays et poursuivent la lutte qui s'est engagée.</p>
<p>3. Et bien que le 1er mai, comme vous le savez, ait été célébré dans notre pays cette année beaucoup plus calmement et plus modestement que l'année dernière, néanmoins, compte tenu de la terrible persécution des gendarmes, des arrestations préventives, vous jugerez, comme il se doit, les quelques milliers de participants et surtout l'animation et de le grand intérêt pour cette fête, qu'à chaque pas, dans chaque conversation des ouvriers, vous auriez remarqués ici.</p>
<p>4. A Varsovie, le travail socialiste n'a pas été interrompu un seul instant, bien que le <a href="https://fr.wikipedia.org/wiki/Citadelle_de_Varsovie#Le_Xe_Pavillon" class="spip_out" rel="external">"dixième pavillon"</a> devienne trop exigu pour accueillir la masse des travailleurs arrêtés. - Certes, le travail est moins prompt et moins tapageur, mais il s'étend dans des cercles de plus en plus larges, pénétrant toujours plus profondément dans les couches de travailleurs. Aujourd'hui, il n'y a guère d'usine dans laquelle nos camarades n'ont pas de relations, et des métiers entiers sont sous leur influence. Que le mouvement ouvrier devienne de plus en plus important, nous pouvons même en juger par le comportement de nos adversaires.</p>
<p>5. Les patrons d'usine et les contremaîtres ont apparemment cessé de croire à la toute-puissance du zélé « stupajka » et cherchent un remède « moral » contre le « venin du socialisme ». Car voici un antidote tel que le « Calendrier des artisans » , avec son discours large et plat sur l'abstinence, la tempérance et autres fleurs de sagesse petite-bourgeoise. Et puis il y a une deuxième mixture de M. Wieherkiewicz, docteur en philosophie, préparée à la demande des propriétaires de l'usine. (Szajbler, Lilpop-Rau, Żyrardów en ont acheté quelques centaines chacun, et les « artisans sérieux » quelques dizaines de pièces de ce specimen). Il a été d'abord tenté de vendre le calendrier, mais personne ne voulait le prendre, gratuitement non plus. Les ouvriers ont répondu au philosophe aux cheveux gris, dont le magistrat a ordonné aux corporations d'acheter l' « œuvre », par un poème qui le privera probablement de la volonté de continuer à propager la consommation de soupes, de sabots et de pis de vache de Rumford. - Aujourd'hui, il n'y a probablement même pas un « maître économiste » sérieux qui ose nier le mouvement ouvrier dans notre pays. Et s'il en doute encore, qu'il jette un coup d'œil au centre de notre industrie à Lodz.</p>
<p>6. Il y a quelques années, c'était aussi calme qu'une tombe. Les ouvriers de Łódź, les plus malheureux des malheureux, déprimés par leur misère, tombant sous le joug du travail de 14-15 heures, n'osaient qu'en de rares occasions relever la tête. Une grève spontanée éclate alors ou, lorsque la patience humaine est à bout, l'ouvrier agité se venge en attaquant l'outil direct de l'exploiteur, le contremaître. Mais ici, à Lodz, le mouvement ouvrier est arrivé, et les slogans tonitruants de la social-démocratie ont électrisé les dormants. En 92, nous voyons le grand résultat de cette prise de conscience. A cette époque, Lodz a donné une nouvelle empreinte à notre mouvement par une manifestation ouvrière de masse sans précédent le 1er mai. Ce fait est d'autant plus significatif que, quelques mois auparavant, le nombre d'arrestations y a été plus élevé que jamais.</p>
<p>7. Depuis lors, le mouvement ne s'est pas arrêté un seul instant. Chaque jour, la Gendarmerie trouve des proclamations, des pamphlets et des poèmes socialistes jetés quelque part, alors elle les traque comme une meute de chiens, les chasse à l'aveugle et les arrête à droite et à gauche. Les propriétaires d'usine et leurs laquais, les contremaîtres d'usine aident - autant qu'ils le peuvent. Tout ne sert à rien. Les travailleurs dans les rues chantent en sourdine le « champ de noël » socialiste et autres chansons de travailleurs. En décembre, une grève éclate dans l'une des principales usines de bonneterie, et fin avril chez Heinzl. En un mot : le mouvement est constant sous toutes ses formes. Puis, voyant que le fouet ne sert à rien, ils glissent une barre chocolatée à l'ouvrier - les propriétaires de l'usine réduisent la journée de travail d'une heure, sans réduire les salaires. Je vais vous donner quelques détails sur les coulisses afin de comprendre cette « grâce du Seigneur ».</p>
<p>8. Comme vous le savez, déjà au moment des émeutes du 1er mai, le gouverneur de Piotrkówski a montré une sorte de « disposition amicale » envers les « émeutiers ». De plus, pendant le procès, le procureur a prononcé quelques phrases, rejetant la responsabilité de l'accident sur messieurs les fabricants . Ainsi, malgré l'énergie du cosaque Hurka, les nez sensibles des propriétaires d'usines avaient déjà perçu de nouveaux courants en provenance des « classes supérieures ». Il était évident que le gouvernement avait peur des masses ouvrières et, bien qu'il ait étouffé le mouvement avec sa férocité animale habituelle afin de préserver la situation, il a ensuite fait des concessions mineures. L'astucieux directeur de l'usine de Szajblen, Herbst, fut le premier à raccourcir d'une heure la journée de travail dans son usine, puis à soumettre à la Société pour la Promotion de l'industrie et du commerce de Łódź un projet de loi de ce type pour l'ensemble de Łódź, qui à son tour le soumit à Moscou, en tant que loi d'État. Pendant ce temps, au cours du mois d'avril, d'autres - les Biedermaun, les Rosenfeld, les Silberstein - se précipitent pour imiter la politique de Szajblen, et finalement Poznański raccourcit la journée d'une heure.</p>
<p>9. De cette façon, le gouvernement a la possibilité de faire des concessions aux masses ouvrières menaçantes, comme si elles ne venaient pas de lui-même, et les propriétaires d'usines ont la possibilité d'exprimer leur allégeance en saisissant et en devinant les souhaits du "Seigneur". Les travailleurs, par contre, peuvent considérer calmement leur conquête comme le résultat de leur lutte.</p>
<p>10. En ce qui concerne les salaires, la situation est différente pour les initiés. La rémunération à Łódź est à la pièce, donc le prix à la pièce a dû être augmenté d'un treizième, car au lieu de treize heures, ils travaillent maintenant douze heures. Eh bien, au moins l'archi-exploiteur et l'escroc Poznański a augmenté beaucoup moins. Apparemment, cela n'est pas apparent, car les modifications apportées aux différents matériaux étaient inégales, mais il est un fait que les espèces les plus utilisées n'ont été augmentées que de quelques quinzièmes ou vingtièmes, tandis que celles rarement utilisées l'ont été davantage. En un mot, cependant, la réduction du temps a également été faite ici - un résultat non négligeable dans ces conditions, et qui encourage encore plus les travailleurs de Łódź à poursuivre leur lutte.</p>
<p>11. A Zyrardow, Dabrowa, Sosnowiec, nos camarades progressent également sans relâche et comblent rapidement les vides que la gendarmerie parvient à faire dans leurs rangs.</p>
<p>12. Je conclurai en vous donnant un fait des plus réconfortants. Cette année, avant le premier mai, on a tenté d'imposer aux ouvriers un pamphlet qui s'écartait d'une ferme position de classe et qui ne pouvait avoir pour effet que de susciter parmi les ouvriers un chauvinisme et des slogans incompatibles avec leur programme. Et bien, les travailleurs organisés et conscients de Varsovie ont dit vigoureusement " je ne permets pas ". Et le pamphlet a été retiré. Ce fait est très important et profondément réconfortant. Cela prouve que nos principes programmatiques ont déjà atteint les grandes masses, que le mouvement ouvrier a déjà créé sa propre intelligentsia ouvrière, qui est politiquement sophistiquée et capable de s'orienter. Dans ces conditions, les arrestations massives de l'"intelligentsia proprement dite", et même la confusion des idées que l'on peut constater dans une grande partie de celle-ci, ne sont plus trop dangereuses. Le mouvement est déjà devenu massif dans le plein sens du terme, et l'avenir nous appartient.</p></div>